Elektron dizilimlerinin kısa gösterimi yukarıda verilen temel haldeki X ve Y elementleri ile ilgili seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır?
(10Ne, 18Ar)
A) Her ikisi de küresel simetri özelliği gösterir.
B) X, IUPAC’a göre 6. grup elementidir.
C) Y, IUPAC’a göre 5. grup elementidir.
D) X, 4. periyot elementidir.
E) Y’nin değerlik orbitalleri 3s ve 3p orbitalleridir.
Görsel, temel haldeki iki elementin (X ve Y) elektron dizilimlerinden yola çıkarak grup, periyot, küresel simetri ve değerlik orbitalleriyle ilgili çoktan seçmeli bir kimya sorusunu içermektedir.
Soruyu önce okuyalım, sonra seçenekleri tek tek inceleyelim.
Verilenler:
X : [Ar]\,4s^1\,3d^5
Y : [Ne]\,3s^2\,3p^3
Bu dizilimlerden:
X toplam elektron sayısı: [Ar] = 18 elektron 4s^1 = 1 3d^5 = 5
Toplam 18 + 1 + 5 = 24 \Rightarrow X:Cr (Krom)
Y toplam elektron sayısı: [Ne] = 10 3s^2 = 2 3p^3 = 3
Toplam 10 + 2 + 3 = 15 \Rightarrow Y:P (Fosfor)
Seçeneklerin Değerlendirilmesi
A) Her ikisi de küresel simetri özelliği gösterir.
X için: 3d^5 yarı dolu, 4s^1 yarı dolu → yarı dolu orbital dizilimi → küresel simetri kabul edilir.
Y için: 3p^3 yarı dolu → yine küresel simetri.
A doğru.
B) X, IUPAC’a göre 6. grup elementidir.
Güncel IUPAC grup numaraları:
Krom (Cr): 6. grup
Fosfor (P): 15. grup
B doğru.
C) Y, IUPAC’a göre 5. grup elementidir.
Fosfor (P) periyodik cetvelde 15. grup elementidir, 5. grup değildir.
C yanlış.
D) X, 4. periyot elementidir.
Krom’un en yüksek baş kuantum sayısı n=4 ( 4s ve 3d var, periyot $n=4$’e göre alınır )
→ 4. periyotta.
D doğru.
E) Y’nin değerlik orbitalleri 3s ve 3p orbitalleridir.
Y için: 3s^2\,3p^3 değerlik katmanıdır ( n=3 ).
→ Değerlik orbitalleri gerçekten 3s ve $3p$’dir.
E doğru.
SONUÇ
Yanlış ifade: C şıkkı
TERİMLER:
Değerlik orbitali: Bir atomun son (en dış) enerji düzeyinde bulunan ve kimyasal bağlara katılabilen orbitaller. Elektron dizilimi: Elektronların atom orbitallerine yerleşme sırasının yazılı gösterimi. IUPAC grup numarası: Periyodik tablodaki dikey sütunların, Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) tarafından belirlenen resmi numaralandırması. Küresel simetri: Alt kabuğun yarı dolu (p^3, d^5, f^7 gibi) veya tam dolu (p^6, d^{10}, f^{14} gibi) olması durumunda, elektron dağılımının daha kararlı ve simetrik olması durumu.