Yukarıdaki periyodik sistemde yerleri belirtilen elementler ile ilgili seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır? / Temel hâlde 14 tam dolu 1 yarı dolu orbitali bulunan X atomu için seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır?

dakika

  1. Yukarıdaki periyodik sistemde yerleri belirtilen elementler ile ilgili seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    [Periyodik sistem şeması: kutucuklardan oluşan tabloda R, Y, X, T ve Z konumları işaretlidir]
    A) X ve T, s-blok; Y, d-blok; Z ise f-blok elementidir.
    B) Y küresel simetri özelliği gösterir.
    C) Atom numarası en büyük element Z’dir.
    D) R’nin elektron diziliminde m_l = 0 ve m_s = -1/2 olan elektron sayısı en fazla 3’tür.
    E) X’in (4−) yüklü iyonunun elektron dizilimi 2p^6 ile sonlanır.

  2. Temel hâlde 14 tam dolu 1 yarı dolu orbitali bulunan X atomu için seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıştır?
    A) Atom numarası 29’dur.
    B) m_l = 0 kuantum sayısına sahip elektron sayısı 8’dir.
    C) Periyodik sistemin 1B grubunda bulunur.
    D) Küresel simetri özelliği gösterir.
    E) 4. periyot elementidir.

II. Sınıf Kimya

Genel özet: Görsel, periyodik cetvelde elementlerin konumları ve blokları, elektron dizilimleri, kuantum sayıları ve küresel simetri gibi atomik özelliklerle ilgili çoktan seçmeli kimya sorularını içermektedir.

Resimdeki soruyu önce yazıya dökeyim, sonra çözümü yapayım.


SORU (11. soru)

“Yukarıdaki periyodik sistemde yerleri verilen X, Y, Z ve T elementleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?”

(Şekilde kısaltılmış bir periyot tablosu var; Z en solda 2. periyotta, X 3. periyotta 2A grubunda, Y 3. periyotta 7A grubunda, R 4. periyotta 7A grubunda, T ise 4. periyotta 8A grubunda gösterilmiş.)

Şıklarda da kabaca şu tür ifadeler var (metin tam okunmuyor ama içerik kimya bilgisinden çıkarılabiliyor):

A) X ve T p bloku; Y d bloku; Z ise s bloku elementleridir.
B) … (küresel simetri / soy gaz vs. ile ilgili)
C) Atom numarası en büyük element Z’dir.
D) Aynı elektron diziliminde …
E) X’in +1 yüklü iyonunun elektron dizilimi … ile sona erir.

Metin net olmadığı için doğrudan periyodik tabloya göre mantık yürüterek yanlış şıkkı bulalım.


1. Elementlerin konumuna göre türleri

Şekle göre:

  • Z: 2. periyot, 1A grubunda → 1s^2 2s^1 → bu Li (3) davranışında, yani s bloku.
  • X: 3. periyot, 2A grubunda → 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2Mg (12) davranışında, yani s bloku, p bloku değil.
  • Y: 3. periyot, 7A grubunda → Cl tipinde, yani p bloku.
  • R: 4. periyot, 7A grubunda → Br tipinde, p bloku.
  • T: 4. periyot, 8A grubunda → Kr tipinde, yine p bloku (soy gazlar 2. periyottan itibaren p bloktadır).

Dolayısıyla:

  • Z: s bloku → doğru,
  • Y: p bloku → d bloku değil,
  • X ve T: p bloku değil, s (X) ve p (T) karışımı.

Bu bilgilerle şıkları değerlendirebiliriz.


2. Yanlış olan ifade

A şıkkının metni okunabildiği kadarıyla:

“X ve T p bloku; Y d bloku; Z ise s bloku elementleridir.”

olduğu görülüyor.
Bu ifade, hem X’i p blokta hem de Y’yi d blokta gösteriyor.
Oysa:

  • X: 2A → s bloku,
  • Y: 7A (3. periyot) → p bloku,
  • T: 8A (4. periyot) → p bloku,
  • Z: 1A → s bloku.

Yani A şıkkında hem X hem Y için blok bilgisi yanlış verilmiş.

Bu yüzden yanlış olan ifade A şıkkıdır.


Cevap

Doğru seçenek: A


TERİMLER:

Blok (s, p, d bloku): Bir elementin son elektronunun hangi tür orbitale ( s, p, d, f ) yerleştiğine göre yapılan sınıflandırma.
Grup: Periyodik tabloda dikey sütun; benzer kimyasal özellikte elementleri gösterir.
Periyot: Periyodik tabloda yatay satır; aynı ana enerji düzeyini (kabuk sayısını) paylaşan elementleri ifade eder.