Sorudaki metni önce düz yazı olarak çıkarayım:
n = 3 ve l = 2 kuantum sayılarına sahip bir elektron için,
I. 3s orbitallerinde bulunur.
II. Manyetik kuantum sayısı -1, 0 ya da +1 olabilir.
III. Manyetik spini kuantum sayısı -\dfrac{1}{2} ya da +\dfrac{1}{2} olabilir.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III
Doğru cevap: A) Yalnız I
Şimdi tek tek inceleyelim:
1. Verilen kuantum sayıları ne anlama geliyor?
- n = 3 → 3. enerji düzeyi
- l = 2 → bu, d orbitali demektir ( l = 0 \Rightarrow s , l = 1 \Rightarrow p , l = 2 \Rightarrow d )
Yani elektron 3d orbitalinde bulunur.
I. “3s orbitallerinde bulunur.”
- 3s orbitali için l = 0 olması gerekir.
- Bizde l = 2 verildi.
- Dolayısıyla bu ifade yanlış.
II. “Manyetik kuantum sayısı -1 , 0 ya da +1 olabilir.”
Manyetik kuantum sayısı m_l şu aralıktadır:
m_l = -l, -(l-1), \dots, 0, \dots, +(l-1), +l
Bizde l = 2 olduğuna göre:
m_l = -2,\ -1,\ 0,\ +1,\ +2
Yani -1 , 0 ve +1 gerçekten de mümkün değerlerdir (sadece hepsi bu kadar değildir, ama “olabilir” denmiş).
Bu ifade doğru.
III. “Manyetik spin kuantum sayısı -\dfrac{1}{2} ya da +\dfrac{1}{2} olabilir.”
Elektron için spin kuantum sayısı her zaman sadece şu iki değerden birini alır:
m_s = -\dfrac{1}{2} \quad \text{veya} \quad +\dfrac{1}{2}
Tam da söylendiği gibi.
Bu ifade doğru.
Yanlış olan sadece I olduğu için cevap: A şıkkı (Yalnız I)
TERİMLER:
Enerji düzeyi ( n ): Elektronun çekirdeğe olan ortalama uzaklığını ve enerjisini belirleyen kuantum sayısı. 1, 2, 3, … şeklinde tam sayılarla ifade edilir.
Kuantum sayıları: Bir elektronu tanımlamak için kullanılan, enerji düzeyi, orbital türü, yönelimi ve spini gösteren dört sayı ( n, l, m_l, m_s ).
Manyetik kuantum sayısı ( m_l ): Orbitalin uzaydaki yönelimini (yönünü) belirleyen kuantum sayısı. Değerleri -l ile +l arasındaki tam sayılardır.
Manyetik spin kuantum sayısı ( m_s ): Elektronun kendi ekseni etrafındaki dönme yönünü (spini) gösteren kuantum sayısı; sadece -\dfrac{1}{2} veya +\dfrac{1}{2} olabilir.
Orbital türü ( l ): Elektronun bulunduğu orbitalin türünü belirler. l = 0 \Rightarrow s , l = 1 \Rightarrow p , l = 2 \Rightarrow d , l = 3 \Rightarrow f .