Mikropenis kavramını tam olarak anlamadığım için sormak istiyorum; bir kişide mikropenis teşhisi konulabilmesi için hangi tıbbi ölçütler veya kriterler kullanılır? Bu durumun farklı yaş gruplarında (örneğin bebeklik, çocukluk ya da ergenlik) tanısı konulurken doktorlar neye dikkat ediyorlar?
Mikropenis Tanısı: Tıbbi Ölçütler ve Yaşa Göre Kriterler
Mikropenis Nedir ve Tanısı İçin Temel Kriterler
Mikropenis, penis uzunluğunun yaşa göre ortalamadan anlamlı şekilde kısa olması durumudur. Ancak her kısa penis mikropenis demek değildir.
Mikropenis tanısı, penis yapısında veya cinsiyet gelişimiyle ilgili başka bir anormallik olmadan, sadece boyutun belirgin şekilde düşük olması ile konur.
Temel Tanı Kriterleri
- Mikropenis tanısı için penis uzunluğunun, yaşa göre ortalamanın 2,5 standart sapma (SD) altında olması gerekir. Bu, istatistiksel olarak toplumun yalnızca %0,6’sında görülen bir durumdur.
- Penis yapısında anormallik olmamalıdır: Hipospadias, epispadias, ciddi eğrilik veya testislerin torbada olmaması (kriptorşidizm) gibi durumlar varsa mikropenis tanısı konulmaz.
- Çoğu zaman doğumsal (konjenital) hormonal sorunlar veya fetal dönemde testosteron eksikliğinden kaynaklanır.
Yaş Gruplarına Göre Mikropenis Tanı Kriterleri
1. Yenidoğan ve Bebeklik Dönemi
-
Penis ölçümü, kasık kemiğinden penis ucuna kadar, penisi nazikçe gererek düz bir çizgi halinde yapılır. Ölçüm sırasında kasık bölgesindeki yağ dokusu bastırılarak pubik kemiğe temas sağlanmalıdır.
-
Zamanında doğan (term) yenidoğanlar için:
- Ortalama penis uzunluğu: 3,5 ± 0,4 cm
- Mikropenis sınırı: <2,5 cm
- Bazı kılavuzlarda <2,0 cm kesin sınır olarak kullanılır.
-
Prematüre bebeklerde (erken doğan) sınırlar gebelik haftasına göre farklılık gösterir ve özel tablolar kullanılır.
2. Çocukluk Dönemi
- Çocukluk döneminde penis büyümesi yavaştır. Değerlendirme yaşa göre hazırlanmış büyüme eğrileri ve standart sapma tabloları ile yapılır.
- Genel kural: Penis uzunluğu yaşa göre ortalamanın 2,5 standart sapma altında ise mikropenis olarak kabul edilir.
3. Ergenlik ve Erişkin Dönem
-
Ergenlikte penis büyümesi hızlanır, bu nedenle yaşın yanı sıra Tanner evresi (ergenlik gelişim basamakları) de değerlendirilmelidir.
-
Erişkin dönemde veya puberte tamamlandıktan sonra:
- Ortalama penis uzunluğu (gerilerek ölçülen): 9,3 ± 1,3 cm
- Mikropenis sınırı: <7 cm
Tanıda Dikkat Edilen Diğer Noktalar
-
Doğru ölçüm tekniği çok önemlidir:
- Kasık kemiğine bastırılarak, penisin gerilmesiyle düz bir hat üzerinden ölçüm yapılır.
- Ölçüm hatalarını önlemek için birkaç kez tekrarlanabilir.
-
Gömülü penis (buried penis) ile mikropenis ayırımı yapılmalıdır:
- Gömülü peniste penis normal boyuttadır ancak yağ veya cilt dokusu altında kaldığı için küçük görünür.
- Mikropeniste ise penis gerçekten küçük ve kısa yapıdadır.
-
Mikropenis doğrulandıysa hormonal testler ve genetik incelemeler yapılmalıdır. Altta yatan neden hipofiz, testis veya genetik bir bozukluk olabilir.
Mikropenis Tanısında Dışlanan Durumlar
- Hipospadias veya epispadias (idrar deliğinin normal yerinde olmaması)
- Gömülü penis
- Obeziteye bağlı olarak penis çevresinde aşırı yağ dokusu bulunması
- Penis retraksiyonu (geçici olarak içeri çekilme)
Bu durumlar mikropenis değildir ve farklı değerlendirilir.
Özet
- Mikropenis tanısı, yaş ve ergenlik durumuna göre penis uzunluğunun ortalamanın 2,5 standart sapma altında olması ile konur.
- Yenidoğanda genellikle <2,5 cm, bazı kılavuzlarda <2,0 cm sınır kabul edilir.
- Erişkinde sınır değer <7 cm’dir.
- Ölçüm doğru teknikle yapılmalı ve yapısal bozukluklar ayırt edilmelidir.
- Tanı sonrası hormonal ve genetik araştırmalar yapılmalıdır.
Temel Terimler
- Standart Sapma (SD): Bir grup ölçümün ortalamadan ne kadar farklı olduğunu gösteren istatistiksel değer.
- Gerilerek Ölçüm: Penis kasık kemiğine bastırılarak hafifçe gerilir ve düz bir çizgi üzerinden ölçüm yapılır.
- Tanner Evresi: Ergenlik dönemindeki cinsel gelişim aşamalarını belirleyen sınıflandırma sistemi.
- Hipospadias: İdrar deliğinin penisin ucunda değil, alt yüzeyinde başka bir noktada bulunması.
- Gömülü Penis: Penis, cilt ve yağ dokusu altında gömülmüş görünür ama boyut olarak normaldir.