İş sözleşmesinin temel özellikleri nelerdir?

, , ,
1

iş sözleşmesinin temel özelliklerinden birisi değildir

2

Sorun eksik kalmış, muhtemelen bir çoktan seçmeli soru bu:

“Aşağıdakilerden hangisi iş sözleşmesinin temel özelliklerinden biri değildir?”

Şu anda sadece soru kökünü yazmışsın, şıkları göremiyorum. İş sözleşmesinin temel özelliklerini hatırlatayım, sonra istersen şıkları yaz, birlikte net cevabı seçelim.

1. İş sözleşmesinin temel özellikleri

Genel olarak iş sözleşmesinin temel özellikleri şunlardır:

  1. Bağımlılık (bağımlı çalışma)

    • İşçi, işi işverenin yönetim ve denetimi altında yapar. Yani işverenin talimatlarına uyar, işin nasıl, nerede, ne zaman yapılacağını büyük ölçüde işveren belirler.

  2. Ücret

    • İşçi yaptığı iş karşılığında maddi bir karşılık (ücret) alır.
    • Ücretsiz yapılan işler (örneğin gönüllü çalışma) iş sözleşmesi sayılmaz.

  3. Zaman (süreklilik)

    • İş sözleşmesi genelde süreklilik gösteren bir çalışma ilişkisi kurar.
    • Tam süreli, kısmi süreli, belirli süreli, belirsiz süreli olabilir ama sonuçta bir emek – zaman ilişkisi vardır.

  4. Kişisel çalışma

    • İşçi, işi bizzat kendisi yapmakla yükümlüdür.
    • Yani başkasına devredip tamamen kenara çekilemez (vekalet ilişkisi gibi değildir).

Bu çerçevenin dışında kalan bir ifade, genelde “iş sözleşmesinin temel özelliklerinden biri değildir” diye sorulur.

2. Sıklıkla “özellik değildir” diye sorulanlar

Şıklarda sık gelen, çoğu zaman doğru cevap olan (yani temel özellik olmayan) şeyler şunlar olabilir:

  • Kar ortaklığı / kâr paylaşımı

    • İş sözleşmesinde esas olan ücrettir, işçi kâr ortağı değildir. “Kâr-zarara katılma” daha çok ortaklık ilişkisinin özelliğidir.

  • Tam bağımsızlık / bağımsız çalışma

    • Eğer kişi tamamen bağımsızsa, kendi adına ve hesabına çalışıyorsa bu hizmet (iş) sözleşmesi değil, genelde eser sözleşmesi veya vekalet sözleşmesi gibi kabul edilir.

  • Sonucun garanti edilmesi

    • İş sözleşmesinde asıl olan emek sürecidir; sonuç garantisi değil.
    • Sonucu garanti eden sözleşmelere genelde eser sözleşmesi denir (örneğin “şu binayı şu tarihe kadar anahtar teslim yapacağım” gibi).

Eğer şıklar arasında mesela şöyle bir ifade varsa:

  • “Kâr ve zarara katılma”
  • “Tam bağımsızlık”
  • “Sonucun taahhüdü / sonuç garantisi”
  • “Eser meydana getirme borcu”

bunlar çoğu zaman iş sözleşmesinin temel özelliği değildir diye aranan cevaptır.

3. Ne yapalım?

Sen en iyisi, bu sorunun:

  • Tam halini (bütün şıklarıyla) buraya yaz
    veya
  • Ekran görüntüsünü / kitabın sayfasını resim olarak yükle,

ben de:

  1. Doğru cevabı net olarak söyleyeyim,
  2. İstersen her bir şıkkın neden doğru/yanlış olduğunu tek tek açıklayayım.

İstersen bir sonraki mesajında direkt resmi de gönderebilirsin, görseli okuyup içindeki soruyu çözerim.