6 tane elektron içeren 4d alt kabuğunda; 3 dolu, 2 boş d orbitali bulunur
Doğru / Yanlış değerlendirmesi:
Bu ifade yanlış.
Neden yanlış?
Verilen ifade:
“6 tane elektron içeren 4d alt kabuğunda; 3 dolu, 2 boş d orbitali bulunur.”
Bunu adım adım inceleyelim:
1. d alt kabuğunda kaç orbital var?
Bir d alt kabuğu (örneğin 4d ) her zaman:
- 5 adet orbital içerir.
- Her orbital en fazla 2 elektron alır.
- Yani toplam kapasite:
5 \times 2 = 10 elektron
Bu doğru; sorun burada değil.
2. 6 elektron 4d alt kabuğuna nasıl yerleşir?
Elektronlar orbitali doldururken Hund kuralına göre davranır:
- Önce her orbitali tek tek birer elektronla doldurur,
- Sonra eşleşmeye (yani aynı orbitale 2. elektronu koymaya) başlar.
4d alt kabuğunda 6 elektron şöyle yerleşir:
- 1. orbital: 2 elektron (dolu)
- 2. orbital: 2 elektron (dolu)
- 3. orbital: 1 elektron (yarı dolu)
- 4. orbital: 1 elektron (yarı dolu)
- 5. orbital: 0 elektron (boş)
Yani durum şu:
- Tam dolu orbital sayısı: 2
- Yarı dolu orbital sayısı: 2
- Boş orbital sayısı: 1
Dolayısıyla:
“3 dolu, 2 boş d orbitali bulunur”
ifadesi yanlıştır.
Doğru ifade şöyle olmalı:
6 elektron içeren bir 4d alt kabuğunda; 2 dolu, 2 yarı dolu ve 1 boş d orbitali bulunur.
İstersen sonraki adımda:
- 4d^{1}, 4d^{3}, 4d^{8} gibi başka sayılarda da orbital dağılımını birlikte çıkarabiliriz.
TERİMLER:
Alt kabuk (alt seviye):
Bir ana enerji seviyesinin (ör. n=4 ) içindeki s, p, d, f gibi alt enerji seviyelerine verilen ad. Örnek: 4d bir alt kabuktur.
Hund kuralı:
Elektronlar, enerji eşit orbitallere (örneğin 5 tane d orbitali) önce tek tek ve aynı spin yönüyle yerleşir; mecbur kalana kadar aynı orbitale ikinci bir elektron girmez.
Orbital:
Bir elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu uzay bölgesi. Her orbital en fazla 2 elektron alabilir.