Türkçenin ilk sözlüğü olmasından başka Türk dilinin XI. yüzyıldaki belli başlı dil özelliklerine, ses ve biçim bilgisine ışık tutan; çeşitli Türk boylarının ağızları üzerinde karşılaştırmalı bilgiler veren eser aşağıdakilerden hangisidir?
A. Kamus-ı Türkî
B. Muhakemetü’l-lugateyn
C. Kutadgu Bilig
D. Divânü Lugat’it-Türk
Divanü Lügati’t-Türk, 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılmıştır. Bu eser, yalnızca Türkçenin ilk sözlüğü değil, aynı zamanda o dönemin Türk boylarının şive farklılıkları ve dil özelliklerine dair karşılaştırmalı bilgiler de vermektedir. Türkçenin ses, biçim ve sözcük bilgisi açısından oldukça zengin ve detaylı bilgiler içerir.
A) Kamus-ı Türki: 20. yüzyılda yazılmıştır ve kapsamlı bir Türkçe sözlüktür ancak 11. yüzyıl ve ağız karşılaştırması ile ilgili değildir.
B) Muhakemetü’l-lügateyn: Ali Şir Nevai’nin, Türkçeyle Farsçayı karşılaştırdığı eseridir, 11. yüzyılla ilgili değildir.
C) Kutadgu Bilig: 11. yüzyılda yazılmıştır ama bir sözlük ya da dil karşılaştırması değildir; siyasi öğüt kitabıdır.
D) Divanü Lügati’t-Türk: Doğru cevap; kapsamlı sözlük ve dil bilim kaynağıdır.
TERİMLER:
Divanü Lügati’t-Türk: 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından yazılan ve Türkçenin ilk sözlüğü kabul edilen, çeşitli Türk boylarının ağız özelliklerini de içeren eser.
Ağız/Şive: Bir dilin, farklı bölgelerde veya farklı toplum kesimleri arasında ortaya çıkan söyleyiş farklılıklarına verilen isim.
Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacib’in yazdığı, devlet yönetimi ve ahlak üzerine öğütler veren eserdir.
