Nabiz nedir?

, , ,
1

Nabiz nedir?

2

Nabız nedir?

Kısa tanım:
Nabız, kalbin attığında atar damarlarda (arterlerde) oluşturduğu basınç dalgalarının, vücudun bazı bölgelerinde elle hissedilmesi veya aletle ölçülmesidir.
Yani basitçe: Kalp atışlarının, damar üzerinden hissedilen halidir.

Daha anlaşılır şekilde:

  • Kalp her attığında, kanı damarlara pompalar.
  • Bu pompalama sırasında damarlarda ritmik bir dalgalanma / titreşim oluşur.
  • Bunu:
    • Bilekten,
    • Boynun yanından (şah damarı),
    • Ayak üstünden
      gibi yerlerden parmaklarınla hafifçe bastırarak hissedebilirsin. İşte buna nabız denir.

Nabız neyle ölçülür?

  • Elle (parmakla sayarak, örneğin 15 saniyede sayıp 4 ile çarparsın → dakikadaki nabız)
  • Tansiyon aleti,
  • Nabız ölçerli saatler / bileklikler,
  • Hastanede monitörler ile ölçülür.

Genelde nabız, dakikadaki kalp atımı sayısı olarak ifade edilir:
Örneğin: Dakikada 75 atım (75 bpm)

Normal nabız kaç olmalı? (Yetişkin için)

Dinlenme halinde, sağlıklı bir yetişkinde genelde:

  • 60–100 atım/dakika arası normal kabul edilir.
    Sporcularda bu değer daha da düşük (40–60) olabilir.

İstersen nabız nasıl sayılır veya çok yüksek/düşük nabız ne anlama gelir onu da detaylı anlatabilirim.

3

nabiz yoksa kalp durmus demek midir?

4

Kısa cevap:
Genelde evet, nabız yoksa kalp durmuş olabilir, ama her zaman %100 kesin değildir. Yine de acil durum kabul edilir ve sanki kalp durmuş gibi davranmak gerekir.

1. Nabız yoksa ne anlama gelir?

  • Normalde kalp atıyorsa, büyük atardamarlarda (şah damarı, kasık, femoral arter vb.) nabız alınması gerekir.
  • Eğer:
    • Büyük damarlardan hiç nabız alınamıyorsa
    • Kişi bilinçsiz ve nefes almıyorsa
      Bu durumda kalp durması (kalp krizi değil, kalp durması / kardiyak arrest) düşünü­lür.

Bu durumda yapılması gereken:

  • Hemen 112’yi ara (veya bulunduğun ülkenin acil numarası)
  • Temel yaşam desteği (CPR – kalp masajı ve suni solunum) başlat.

2. Nabzı neden alamıyor olabilirsin? (Kalp durmasa bile)

Bazen kalp atıyor olsa da sen nabzı hissedemeyebilirsin:

  • Çok zayıf nabız:
    • Çok düşük tansiyon,
    • Şok, ağır kan kaybı,
    • Kalp çok zayıf pompalıyorsa.
  • Yanlış yerden bakma:
    • Bilekten bakıyorsundur ama çok zayıftır,
    • Parmakları yanlış yere koymuşsundur.
  • Teknik hata:
    • Çok bastırmak → damarı sıkıp nabzı kesmek,
    • Çok hafif dokunmak → hissedememek.

Bu yüzden sağlıkçılar özellikle şah damarı (boynun yan tarafı) veya femoral arter (kasık bölgesi) gibi büyük damarlardan kontrol eder.

3. Evde / sokakta pratik yaklaşım

Birini yerde, bilinçsiz gördün ve nabız alamıyorsun:

  1. Bilinç kontrolü yap

    • Omzundan sarsmadan hafifçe dokun, “İyi misin?” diye seslen.

  2. Nefes kontrolü yap

    • Göğüs hareket ediyor mu, normal nefes var mı bak (10 saniyeden fazla bakma).

  3. Eğer:

    • Tepki yok,
    • Normal nefes yok veya çok anormal nefes varsa (gasping),
    • Nabız da alınamıyorsa (veya emin değilsen),

    → Kalp durdu gibi kabul et ve hemen CPR başla + 112’yi ara.

Önemli kural:
Nabız konusunda emin değilsen bile, kişi bilinçsiz ve nefes almıyorsa, şüpheye düşeceğine kalp masajı yapman daha iyidir. Yanlış CPR, çoğu durumda hiçbir şey yapmamaktan daha az zararlıdır.

4. Özet

  • Nabız yok + bilinç yok + nefes yok → kalp durması kabul edilir.
  • Her nabız alamama, %100 “kalp kesin durdu” anlamına gelmez ama acil kabul edilir.
  • Tıbbi eğitim yoksa, böyle durumda bekleme, yardım çağır ve CPR başlat.

İstersen sana adım adım temel yaşam desteği (yetişkinde kalp masajı nasıl yapılır) kısmını da anlatabilirim.

1 Beğeni