Lizozomların hücrelerdeki işlevleri ve özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) İçerisindeki enzimler granüllü endoplazmik retikulumların yüzeyinde bulunan ribozomlarda üretilir. (...)

  1. SORABİLİRLER

Lizozomların hücrelerdeki işlevleri ve özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) İçerisindeki enzimler granüllü endoplazmik retikulumların yüzeyinde bulunan ribozomlarda üretilir.

B) Gelişmiş bitki ve mantar hücrelerinde lizozom bulunmaz.

C) Fagositozla yutulan bakteri ve virüslerle yabancı maddeleri etkisiz hâle getirir.

D) Yapısında ve işlevindeki anormallikler kistik fibrozis hastalığına neden olur.

E) Herhangi bir etki sonucu lizozom zarı parçalanırsa hücre kendini sindirir.


Resim, bir biyoloji ders kitabından alınmış bir test sorusunu göstermektedir. Soru, lizozomların hücrelerdeki işlevleri ve özellikleri hakkında doğru ve yanlış ifadeleri ayırt etmeye yöneliktir.

Yanlış ifade D şıkkıdır. Kistik fibrozis, lizozom yapısı veya işleviyle değil CFTR genindeki (klor kanalı) mutasyonla oluşur; lizozomal bozukluklar ise Tay–Sachs, Gaucher gibi lizozomal depo hastalıklarına yol açar.

İstersen her şıkkın neden doğru/yanlış olduğuna kısa bir açıklama da ekleyebilirim.

Terimler

  • Fagositoz: Hücrenin büyük parçacıkları (bakteri, hücre artıkları) hücre içine alıp vezikül içinde sindirmesi süreci.
  • Granüllü endoplazmik retikulum (GER): Ribozom bağlı, protein sentezinin başladığı organel; lizozomal enzimlerin sentezinde görev alır.
  • Kistik fibrozis: CFTR genindeki mutasyonların neden olduğu, klor iyon transport bozukluğuyla seyreden kalıtsal hastalık; lizozom hatasıyla ilişkili değildir.
  • Lizozom: Hücre içi sindirimden sorumlu enzimlerle dolu organel; fagosomlarla kaynaşarak yabancı maddeleri parçalar.
  • Oto-lizis (kendini sindirme): Lizozom zarının parçalanması halinde hücre içindeki enzimlerin hücreyi sindirerek hasara yol açması durumu.