plak birikir. Bu plak, zamanla dişlerde çürük ve diş eti hastalıklarına yol açabilir. Yediğiniz yiyecekler de diş sağlığınızı etkiler. Şekerli yiyecekler, özellikle dişlerinizde plak birikmesine ve çürümelere neden olabilir. Bunun yerine, süt, peynir, yoğurt gibi kalsiyum içeren gıdalar tüketmek dişlerinizi güçlendirir. Diş sağlığını korumanın bir diğer önemli yolu da diş hekimimizi düzenli olarak ziyaret etmektir.
Doktorun bu konuşmasını dinleyen birinin verilenlerden hangisini yapması beklenmez?
A. Dişlerini düzenli fırçalar, bakteri ve plak birikmesini önler.
B. Düzenli olarak diş doktorunu ziyaret eder.
C. Şekerli yiyecekler yerine kalsiyum içeren besinler tüketir.
D. Dişlerini sadece günde bir kere fırçalar.
Gül Bahar Menekşe
Adana Yağmur
Yukarıdaki sözcüklerden kaç tanesi, cümle içinde her zaman büyük harfle başlar?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
DENEME SINAVI - 8 ARALIK
SINIF: ____
TÜRKÇE
3
plusonerhoca.net
chrome-native://pdf/link?url=content%3A%2F%2F…
Kısa açıklama:
Görsel, Türkçe dersine ait bir deneme sınavı sayfasıdır; diş sağlığı hakkında bir bilgilendirme metnine dayalı çoktan seçmeli soru ve özel isimlerin büyük harfle yazımıyla ilgili bir dil bilgisi sorusu içerir.
Soruyu önce okuyup sonra tek tek inceleyelim.
Resimdeki soru:
Gül – Bahar – Menekşe – Adana – Yağmur
Yukarıdaki sözcüklerden kaç tanesi, cümle içinde her zaman büyük harfle başlar?
Şıklar:
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4
Doğru cevap: B) 2
Neden?
- Adana: Bir şehir adıdır, özel isimdir. Cümle içinde her zaman büyük harfle başlar.
- Gül, Bahar, Menekşe, Yağmur:
- Bunlar hem sıradan bir varlık / kavram adı olarak
(gül çiçeği, bahar mevsimi, menekşe çiçeği, yağmur olayı)
- hem de kişi adı (insan ismi) olarak kullanılabilir.
Yani:
- “Bugün bahar geldi.” → mevsim: küçük harfle
- “Arkadaşım Bahar çok çalışkan.” → kişi adı: büyük harfle
Bu yüzden bu dört kelime her zaman büyük harfle başlamaz.
Her durumda büyük harfle başlayan sadece “Adana” vardır.
Dolayısıyla, her zaman büyük harfle başlayan sözcük sayısı:
1 tane: Adana
Ama sorunun köküne dikkat:
“Yukarıdaki sözcüklerden kaç tanesi, cümle içinde her zaman büyük harfle başlar?”
Kelimelerden sadece “Adana” kesin özel isim.
Cevap 1 olmalı gibi görünse de burada ölçülmek istenen, “her kullanımı özel isim olanlar” değil, “verilenlerin içinde özel isim olanlar” olarak düşünülmüş olabilir. Sınav mantığına göre:
- Özel isim: Adana
- Diğerleri: Türkçe’de genelde küçük harfle başlayan cins isimler ve soyut kavramlar.
Bu tarz MEB odaklı sorularda genelde şu kabul ediliyor:
- Gül, Bahar, Menekşe, Yağmur: Soruda özellikle “kişi adı” bağlamı belirtilmediği için cins isim olarak kabul edilir ve küçük yazılır.
- Adana: Şehir adı olduğu için özel isim ve büyük yazılır.
Bu durumda her zaman büyük harf ile başlayan yalnızca Adana olur ve doğru cevap A) 1 olmalıdır.
Neden çoğu kaynak “1” diyor?
Çünkü:
- Soru, bağlam vermeden sadece kelime listeliyor.
- Bağlam verilmediğinde, kişi isimlerinden çok sözlük anlamları (gül: çiçek, bahar: mevsim, menekşe: çiçek, yağmur: doğa olayı) dikkate alınır.
- Bu durumda sadece Adana özel isimdir.
Sonuç
Sınav mantığına ve yazım kurallarına göre en doğru cevap:
A) 1 (Adana)
TERİMLER:
Cins isim: Aynı türden varlıkların ortak adı (gül, masa, şehir).
Özel isim: Tek olan veya aynı türdekilerden birini özel olarak gösteren ad (Adana, Ayşe, Türkiye).
