• Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.
• Art arda gelen sıralı cümleleri ayırmak için konur.
• Kendisinden önceki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren; hayır, yok, evet, peki, pekâlâ, tamam, hayhay, başüstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) bu işlevlerinden herhangi biriyle kullanılmamıştır?
A) Dostum, buralara gelip bu güzellikleri kendi gözlerinle görmeni istiyorum!
B) Ona baktım, elimi usulca omzuna koydum ve uzun uzun sustum.
C) Onun hayatıma kattığı güzellikleri, iyilikleri nasıl unutabilirim?
D) Olur, o garip şehre giderim ama bir şartım var.
Doğru cevap: C şıkkı.
Detaylı Açıklama:
- A şıkkı: “Dostum,” kelimesindeki virgül hitap anlamında veya “hayır, yok, evet” gibi onay/ret değil; yani yukarıda verilen işlevlerden hiçbiriyle doğrudan bağlantılı değil.
- B şıkkı: “Ona baktım, elimi usulca omzuna koydum ve uzun uzun sustum.” cümlesinde virgül, art arda gelen sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır.
- C şıkkı: “Onun hayatıma kattığı güzellikleri, iyilikleri nasıl unutabilirim?” Virgül burada eş görevli kelime gruplarını ayırmak için kullanılmıştır (güzellikleri ve iyilikleri).
- D şıkkı: “Olur, o garip şehre giderim ama bir şartım var.” cümlesinde “olur” kelimesinden sonra virgül var, bu da ret, kabul, teşvik bildiren kelimeden sonra geldiği için yukarıda belirtilen işlevlerden birine uyar.
Bu nedenle A seçeneğinde verilen virgül yukarıda anlatılan üç ana işlevden hiçbirine sahip değildir.
TERİMLER:
Sıralı cümle: Birden fazla bağımsız cümlenin virgülle ayrılarak tek bir tümcede kullanılması.
Eş görevli kelime/kelime grupları: Aynı tür veya işlevde olan kelime veya kelime grupları (ör. isimler, fiiller vs.).
Hitap: Cümle başında doğrudan seslenme.
Kaynak:
- Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu
- Kontrol tarihi: Haziran 2024
