Zekâtın bireysel ve toplumsal etkilerini açıklayan hadislerin sınıflandırılması nedir?

, ,
1

I. “Yanı başındaki komşusu açken, tok yatan kimse iman etmemiştir.” (İbni Ebu Şeye, el-
Musannef, 15/599)
II. “Kıyamet günü müminin gölgesi (onu himaye
edecek şey) sadakasıdır.” (Ahmed bin
Hanbel, el-Müsned, 4/233)
III. “Sadaka/zekât vermek, suyun ateşi söndürdüğü gibi hataları yok eder…” (İbni
Mace, “Zühd”, 22)
IV. “Sadaka/zekât vermek, maldan hiçbir şey eksiltmez…” (Müslim, “Birr”, 69)
V. Kişi sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek
derecede gizliliğe dikkat etmelidir. (Buhari,
“Ezan”, 36)
Bu hadislerin zekâtın bireysel ve toplumsal
etkileri açısından sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Bireysel
A) 1-Il
B) II-I||
C) 1-II-III
D) 1I-III-IV
Toplumsal
III-IV-V
H-IV-V
١V-V
I-V

2

Doğru cevap: D seçeneği

Yani sınıflandırma şöyle olmalı:

  • Bireysel etkiler: II – III – IV
  • Toplumsal etkiler: I – V

Şimdi hadisleri tek tek inceleyip neden böyle olduğunu gösterelim:

Hadislerin Anlamı ve Etki Alanı

I. “Yanı başındaki komşusu açken, tok yatan kimse iman etmemiştir.”

  • Bu hadis komşuluk, sosyal sorumluluk ve toplumdaki fakir-zengin ilişkisi ile ilgilidir.
  • Ana vurgu: Toplumdaki ihtiyaç sahiplerini gözetmek, sosyal adalet.
    :right_arrow: Toplumsal etki ön planda.

II. “Kıyamet günü müminin gölgesi (onu himaye edecek şey) sadakasıdır.”

  • Sadakanın, ahirette kişiyi koruyacağı, ona bireysel mükafat sağlayacağı anlatılıyor.
    :right_arrow: Bireysel etki (kişinin ahiretteki durumu).

III. “Sadaka/zekât vermek, suyun ateşi söndürdüğü gibi hataları yok eder…”

  • Kişinin günahlarının affına, manevî arınmasına sebep olduğu vurgulanıyor.
    :right_arrow: Bireysel etki (kişisel günahların silinmesi, manevî arınma).

IV. “Sadaka/zekât vermek, maldan hiçbir şey eksiltmez…”

  • Zekât ve sadakanın, malı bereketlendirmesi, kişide cimrilik duygusunu kırması,
    rızık bilincini güçlendirmesi gibi kişisel etkiler var.
    :right_arrow: Bireysel etki (kişinin mal anlayışı, bereket inancı).

V. “Kişi sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek derecede gizliliğe dikkat etmelidir.”

  • Bu, verme tarzı ile ilgili; riyanın önlenmesi, toplumda gösterişten uzak,
    ihlâslı bir yardım kültürü oluşmasına katkı sağlar.
  • Elbette kişisel ihlâs da var ama soruda “zekâtın toplumsal etkileri” bağlamında
    yardımın gizli yapılması, toplumda onur koruyucu, saygın bir yardım anlayışı doğurur.
    :right_arrow: Toplumsal etki yönü baskın alınmış.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi

Soru:
“Bu hadislerin zekâtın bireysel ve toplumsal etkileri açısından sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?”

Aradığımız dağılım:

  • Bireysel: II – III – IV
  • Toplumsal: I – V

Bu da D seçeneğinde veriliyor:

  • Bireysel: II – III – IV
  • Toplumsal: I – V

TERİMLER:

Bireysel etki: Kişinin kendi nefsi, ahlakı, günah-sevap durumu, iç dünyası ve mal anlayışı üzerindeki etkiler.
Toplumsal etki: Toplum düzeni, sosyal adalet, yardımlaşma, komşuluk, fakir-zengin ilişkileri gibi alanlardaki etkiler.
Zekât: İslâm’da, belirli mala sahip olan Müslümanların yılda bir kez, malının belirli bir oranını ihtiyaç sahiplerine vermesini emreden ibadet.
Sadaka: Zekât dışında, gönüllü olarak Allah rızası için yapılan maddî/manevî yardımlar.