Temel hâl elektron dizilimi 3d^5 ile biten bir atom için, I. 3. periyot elementidir. II. Değerlik elektronları s ve d orbitallerinde bulunur. III. 7B grubu elementidir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

, , , , ,
1

17655064081324753501906921743292
176550640813247535019069217432921920×3409 842 KB

  1. Temel hâl elektron dizilimi 3d^5 ile biten bir atom için,
    I. 3. periyot elementidir.
    II. Değerlik elektronları s ve d orbitallerinde bulunur.
    III. 7B grubu elementidir.
    yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

Genel konu: Kimya dersi çoktan seçmeli bir soru; temel hâl elektron dizilimi 3d^5 olan bir atom için periyot, değerlik elektronlarının bulunduğu orbitaller ve grup numarasıyla ilgili yargıların doğruluğunu sorguluyor.

2

Sorudaki görseli okuyup metne çevireyim, sonra çözümü yapayım.

Resimdeki soru (dikey yazı yataylaştırılmış hâliyle):

4. Temel hâl elektron dizilimi 3d^5 ile biten bir atom için,
I. 3. periyot elementidir.
II. Değerlik elektronları s ve d orbitallerinde bulunur.
III. 7B grubu elementidir.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III

1. Doğru cevap

Doğru cevap: B) Yalnız II

2. Neden?

Elektron dizilimi 3d^5 ile biten bir atomdan bahsediliyor.
Bu, geçiş metalleri arasında bulunan ve d orbitallerinde 5 elektron olan elementleri ifade eder.

I. “3. periyot elementidir.”

  • 3d orbitali, 4. enerji seviyesine (periyot 4) ait bir alt orbitaldir.
    (Periyot numarası $n$’e göre belirlenir: 3d orbitalleri, aslında 4. periyot elementlerinde görülür.)
  • Örnek: [\text{Ar}]\,4s^2 3d^5 dizilimi Mn (mangan) içindir ve mangan 4. periyot elementidir.

Bu yüzden
I. ifade yanlış.

II. “Değerlik elektronları s ve d orbitallerinde bulunur.”

  • Geçiş metalleri için değerlik elektronları, genellikle ns ve (n-1)d orbitallerinde bulunur.
  • Bizim durumda yapı, tipik olarak [\text{soygaz}]\,4s^2 3d^5 gibi bir şey olur.
    Yani değerlik elektronları:
    • 4s ( s orbitali )
    • 3d ( d orbitali )
      üzerinde yer alır.

Dolayısıyla
II. ifade doğru.

III. “7B grubu elementidir.”

3d^5 dizilimi, temel hâlde mangan (Mn) için geçerlidir:

  • Mn’in elektron dizilimi:
    [\text{Ar}]\,4s^2 3d^5
  • Mn, 7B grubu elementidir, bu doğru.

Ama soruda “$3d^5$ ile biten bir atom” deniyor; teknik olarak başka iyon hâlleri veya uyarılmış hâller düşünülse, başka ihtimaller de olabilir. Ancak genel lise müfredatı mantığıyla bakarsak bu ifade Mn’i kasteder ve doğru kabul edilir gibi görünebilir.

Fakat testin mantığı şöyle kurulmuş:

  • I kesin yanlış (periyot 3 değil 4).
  • II kesin doğru (geçiş metalinin değerlik elektronları s ve $d$’dedir).
  • III ise, sadece “$3d^5$ ile biten her atom 7B grubundadır” anlamına geldiğinde genel ifade oluyor; bu yüzden sınav mantığında kesin doğru kabul edilmez. (Başka elementlerin iyonları vb. 3d^5 alabilir.)

Bu nedenle şıklarda “kesinlikle doğru” olan tek ifade olarak II bırakılmış.

Sonuç

  • I → Yanlış
  • II → Doğru
  • III → Kesinlik taşımadığı için dikkate alınmıyor / yanlış kabul ediliyor

Cevap: B) Yalnız II

TERİMLER:

Değerlik elektronu: Bir atomun en dış enerji seviyesindeki, kimyasal bağlara katılan elektronlar.
Geçiş metalleri: Periyodik tabloda d orbitallerinin dolduğu orta blokta yer alan metallere verilen ad.
Orbital: Elektronların bulunma olasılığının yüksek olduğu bölge; s, p, d, f gibi türleri vardır.
Periyot: Periyodik tablodaki yatay satırlar; ana enerji seviyesini (n) gösterir.