Televizon yada monitor nasil calisir? Eski tuplu televizyonlarla gunumuzdekiler arasinda nasil farklar vardir?
Kısa ve Net Cevap:
Televizyon veya monitörler, elektrik sinyallerini görüntülere çevirir. Eski tüplü (CRT) televizyonlar, elektron ışınlarını fosforlu ekrana çarptırarak görüntü oluştururken, günümüzdekiler (LED, LCD, OLED monitör ve TV’ler) sıvı kristal, LED veya organik diyotlar kullanarak dijital olarak ışık üretir ve görüntü oluşturur.
Detaylı Açıklama
1. Televizyon/Monitör Nasıl Çalışır?
- Genel prensip:
Elektronik cihazlar (televizyon/monitör) dışarıdan bir görüntü sinyalini alır, bu sinyali ekran üzerinde ışık ve renkler halinde gösterir. Sinyal analog ya da dijital olabilir.
2. Eski Tüplü Televizyon (CRT)
- Çalışma prensibi:
Arkada bir elektron tabancası bulunur. Bu tabanca hızlandırılan elektron demetlerini ekranın iç yüzeyine (fosfor kaplı) gönderir. Elektronlar fosforu uyarır, ışık yayılır, böylece görüntü oluşur. - Renkli ekranlarda:
Kırmızı, yeşil ve mavi fosfor şeritleri vardır. 3 farklı tabanca, bu renkleri karıştırarak renkli görüntü yaratır.
3. Günümüz TV ve Monitörleri
- LCD:
LCD ekranda arka taraftan gelen beyaz ışık (genellikle LED’lerle sağlanır), sıvı kristallerin yönlendirmesiyle piksel piksel renkler oluşturur. - LED:
Aslında çoğu LED TV, LCD panelin arka aydınlatmasının LED olduğu sistemdir. Yani özü LCD’dir, sadece arka aydınlatmada LED vardır. - OLED:
Her piksel kendi ışığını üretir. LED ya da LCD’den farklı olarak, arka aydınlatması yoktur. Daha ince, kontrastı yüksek ve renkleri daha canlıdır.
4. Farklar Tablosu
| Özellik | CRT (Tüplü) | LCD / LED / OLED (Günümüz) |
|---|---|---|
| Ekran Kalınlığı | Çok kalın | Çok ince |
| Güç Tüketimi | Yüksek | Düşük (özellikle LED/OLED’de) |
| Görüntü Kalitesi | Düşük | Yüksek çözünürlük, netlik, renkler |
| Tazeleme Hızı | Yüksek | Orta–yüksek |
| Ağırlık | Ağır | Hafif |
| Renk ve Kontrast | Orta | Çok yüksek (özellikle OLED’de) |
5. Ek Bilgi
- CRT’ler elektromanyetik alandan etkilenebilir, ekran boyutları sınırlıydı.
- Günümüz TV’leri dijital yayınları doğrudan alır, akıllı (smart TV) fonksiyonları vardır.
TERİMLER:
- CRT (Cathode Ray Tube): Katot ışınlı tüp. Elektron tabancası ve fosforlu ekranla çalışan eski tip ekran teknolojisi.
- LCD (Liquid Crystal Display): Sıvı kristal ekran. Arka aydınlatmayla çalışan ince ekran teknolojisi.
- LED (Light Emitting Diode): Işık yayan diyot. LCD’lerin aydınlatmasında yaygın şekilde kullanılır.
- OLED (Organic LED): Organik ışık yayan diyotlar. Arka aydınlatma gerektirmez, her piksel kendi ışığını üretir.
- Piksel: Ekranda görüntüyü oluşturan en küçük nokta.
Günümüz televizyon ve monitörleri çok daha ince, hafif, az enerji tüketen, daha yüksek çözünürlüklü ve kaliteli görüntü sunan cihazlardır. Tüplüden tamamen dijitale geçişle büyük farklar oluşmuştur!