Soruyu önce okuyalım (metin):
-
- kap: V = 1 \,L , içinde He(g), basınç = 1 \, atm
-
- kap: V = 2 \,L , içinde CH$_4$(g)
- 25 °C’deki bu kaplar kapalı musluklu iken sistemin toplam basıncı = 415 , mmHg.
- Sıcaklık sabit, M musluğu açılıp gazlar karışınca sistemin son basıncı = 255 , mmHg oluyor.
Soru:
Buna göre M musluğu açılmadan önce CH$_4$ gazının basıncı kaç mmHg’dir?
Şıklar:
A) 150 B) 175 C) 200 D) 225 E) 250
Kısa Çözüm
He gazı başlangıçta:
- P_{He} = 1 \, atm = 760 \, mmHg
- Hacmi 1 \, L
CH$_4$ gazının basıncı P_{CH_4} = x \, mmHg olsun, hacmi 2 \, L .
Toplam basınç (musluk kapalı iken):
P_{top} = P_{He} + P_{CH_4} = 415 \, mmHg
760 + x = 415 \Rightarrow x = -345 \, mmHg
Bu imkânsız; demek ki 1. kaptaki He basıncı 1 atm değil, şekil sadece “1 atm’lik standart kap” gibi çizilmiş. Gerçekte başlangıçta:
P_{He} = a \, mmHg,\quad P_{CH_4} = b \, mmHg
a + b = 415
Musluk açıldığında toplam hacim:
V_{top} = 1 + 2 = 3 \, L
Sıcaklık sabit olduğundan her gaz için P \cdot V korunur:
He için:
a \cdot 1 = P'_{He} \cdot 3 \Rightarrow P'_{He} = \frac{a}{3}
CH$_4$ için:
b \cdot 2 = P'_{CH_4} \cdot 3 \Rightarrow P'_{CH_4} = \frac{2b}{3}
Son durumda toplam basınç:
P'_{top} = P'_{He} + P'_{CH_4} = \frac{a}{3} + \frac{2b}{3} = 255
\frac{a + 2b}{3} = 255 \Rightarrow a + 2b = 765
Başlangıçtan:
a + b = 415
İki denklemi taraf tarafa çıkar:
(a + 2b) - (a + b) = 765 - 415
b = 350 \, mmHg
Yani CH$_4$’ün başlangıç basıncı:
P_{CH_4} = 350 \, mmHg
Bu değer şıklarda yok. Görseldeki sayılarda ya da baskıda muhtemelen hata var; verilen bilgilerle doğru matematiksel sonuç 350 \, mmHg çıkar.
İstersen, sorunun orijinal tam fotoğrafını (üst kısmı da görünecek şekilde) tekrar yükle, kontrol edelim; ama bu verilerle çıkan net cevap: 350 \, mmHg.
TERİMLER:
Basınç (P): Gazların kabın yüzeyine birim alana uyguladığı kuvvet.
Hacim (V): Gazın içinde bulunduğu kapta kapladığı yer.
Sabit sıcaklıkta P \cdot V korunumu: Aynı gaz için sıcaklık değişmiyorsa, başlangıç ve son durumda P_1 V_1 = P_2 V_2 olur.