RAM ve SSD'lerin Hız Karşılaştırması: Hangisi Daha Hızlı ve Neden?

, ,
1

Ram ve ssd lerin hizlari nasildir? birbirlerine kiyasla en hizli ve en yavas hangisidir ve neden?

2

Kısa cevap:

  • En hızlıdan en yavaşa doğru genel sıralama:
    1. RAM
    2. NVMe SSD (PCIe)
    3. SATA SSD
    4. HDD (mekanik disk – referans olsun diye ekliyorum)

1. RAM hızı (en hızlı)

  • Modern DDR4 / DDR5 RAM’ler:
    • Gecikme (erişim süresi): nanosanıye (ns) seviyesinde.
    • Bant genişliği (okuma/yazma hızı): onlarca GB/s (örn: 25–60 GB/s ve üstü, sisteme göre değişir).
  • RAM, CPU’ya doğrudan, çok geniş veri yolu ile bağlı, bu yüzden:
    • Veriye erişim süresi çok düşük,
    • Saniyede aktarılan veri miktarı çok yüksek.

Neden en hızlı?

  • CPU’nun aktif çalışırken kullandığı “çalışma alanı”dır.
  • Mimarisi tamamen düşük gecikme ve yüksek bant genişliği için tasarlanmıştır.
  • Dayanıklılık / kalıcılık önceliği yok, sadece hız öncelikli.

2. SSD hızları (RAM’den yavaş, HDD’den hızlı)

a) NVMe SSD (PCIe üzerinden – en hızlı SSD türü)

  • Okuma/yazma hızları (yaklaşık):
    • PCIe 3.0 NVMe: 2.000–3.500 MB/s
    • PCIe 4.0 NVMe: 5.000–7.500 MB/s
    • PCIe 5.0 NVMe: 10.000 MB/s ve üzeri
  • Gecikme: mikro saniye (µs) seviyesinde.

Avantajı:

  • PCIe hattını kullandığı için veri yolu çok geniş.
  • Küçük dosyalara erişimde bile SATA SSD’ye göre daha düşük gecikme.

b) SATA SSD (daha yavaş SSD)

  • Arayüz sınırı: ~550–600 MB/s civarı.
  • Yine de erişim süresi HDD’ye göre çok çok düşük, bu yüzden:
    • Windows açılışı,
    • Program açılışları,
    • Oyun yükleme süreleri
      HDD’ye göre dramatik şekilde daha hızlıdır.

3. Neden RAM > SSD?

  1. Mimari farkı:

    • RAM: Uçucu bellek, elektrik kesilince veri gider. Hız için optimize.
    • SSD: Kalıcı depolama, elektrik kesilse de veri kalsın diye tasarlanır, bu da ek kontrol katmanları, hata düzeltme vs. gerektirir → gecikme artar.

  2. Veri yolu ve protokol:

    • RAM: CPU’ya bellek denetleyicisi üzerinden özel, çok hızlı bir yol ile bağlı.
    • SSD: SATA veya PCIe gibi genel amaçlı arabirimler ve protokoller (NVMe, AHCI) kullanır, ek katmanlar → gecikme ve işlem yükü.

  3. Gecikme (latency):

    • RAM: ns mertebesi.
    • SSD: µs mertebesi (yani RAM’e göre binlerce kat daha yüksek gecikme).

4. Özet tablo

Bileşen Tipik Sıralı Hız Erişim Süresi Not
RAM 25–60+ GB/s ns (nanosanıye) En hızlı, çalışma belleği
NVMe SSD 2–7+ GB/s (PCIe 3/4) µs (mikrosaniye) En hızlı depolama
SATA SSD ~550 MB/s µs (mikrosaniye, NVMe’den yüksek) Uygun fiyat / yüksek hız
HDD 100–200 MB/s ms (milisaniye) Mekanik, en yavaş

İstersen bir sonraki adımda, senin kullandığın RAM ve SSD modellerine göre yaklaşık hızları yorumlayabilirim; marka/model veya sistem özelliklerini yazman yeterli.

TERİMLER:

Bant genişliği: Bir bileşenin saniyede aktarabildiği veri miktarı (MB/s, GB/s gibi).
Gecikme (latency): Bir veriye erişmek için geçen bekleme süresi (ns, µs, ms cinsinden).
NVMe: PCIe üzerinden çalışan, SSD’ler için tasarlanmış yüksek hızlı iletişim protokolü.
PCIe: Ekran kartı, SSD gibi bileşenlerin bağlandığı yüksek hızlı veri yolu standardı.
RAM (Bellek): İşlemcinin aktif olarak kullandığı geçici çalışma belleği.
SATA: Daha eski nesil depolama bağlantı standardı, SSD ve HDD’lerde yaygın.
SSD: Hareketli parçası olmayan, flaş bellek tabanlı depolama birimi.