Bu sorların doğru cevabını gerekçeli olarak söyler misin
- (I) İyi bilmeliyiz ki okuduğumuz her satır, kafamızın içinde, bir düşünce âlemi yaratır. (II) Okumak, kimi zaman eski düşüncelerimizi yerinden oynatarak onları canlandırır; kimi zaman da yeni bir düşünce ile varımızı artırır. (III) Kitap, en gerçek dosttur. (IV) Kendimizi vererek okuduğumuz güzel bir kitaptan tıpkı çok sevdiğimiz bir arkadaşla konuşurken aldığımız tadı alırız.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?
A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve IV
Metni önce aynen yazayım:
(I) İyi bilmeliyiz ki okuduğumuz her satır, kafamızın içinde, bir düşünce âlemi yaratır.
(II) Okumak, kimi zaman eski düşüncelerimizi yerinden oynatarak onları canlandırır; kimi zaman da yeni bir düşünce ivmesi artırır.
(III) Kitap, en gerçek dosttur.
(IV) Kendimizi vererek okuduğumuz güzel bir kitaptan tıpkı çok sevdiğimiz bir arkadaşla konuşurken aldığımız tadı alırız.
Soru:
“Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?”
Şıklar:
A) I ve II
B) I ve IV
C) II ve III
D) III ve IV
Doğru cevap: D) III ve IV
Neden?
- III. cümle: “Kitap, en gerçek dosttur.”
- Kitabı dost / arkadaş olarak görüyor.
- IV. cümle: “…okuduğumuz güzel bir kitaptan tıpkı çok sevdiğimiz bir arkadaşla konuşurken aldığımız tadı alırız.”
- Kitaptan alınan zevki sevilen bir arkadaşla sohbet etmeye benzetiyor.
Yani her iki cümlede de kitap ile arkadaş/dost arasında benzetme var, kitapla kurulan samimi ilişki vurgulanıyor. Bu yüzden anlamca en yakın olanlar III ve IV.
Diğer şıklar niçin yanlış?
- I. cümle: Okumanın zihinde düşünce dünyası oluşturduğunu söylüyor.
- II. cümle: Okumanın eski düşünceleri canlandırdığını ve yeni düşüncelere ivme kazandırdığını anlatıyor.
I ve II, her ne kadar ikisi de düşünce üzerindeki etkiden bahsetse de, sorunun istediği “en yakın” anlam ilişkisi değil.
III ve IV’teki benzerlik (kitabın dost/arkadaş gibi olması) çok daha doğrudan ve güçlü.
- II ve III: Biri düşünceye etkiden bahseder, diğeri kitabı dost olarak nitelendirir; ortak anlam alanı zayıf.
- I ve IV: Biri zihinsel dünya, diğeri duygusal tat/arkadaşlık benzetmesi; yine doğrudan bir yakınlık yok.
TERİMLER:
Anlamca yakın cümleler: Birbirine benzer duygu, düşünce veya yargıyı ifade eden; farklı kelimelerle de olsa aynı ya da çok yakın mesajı veren cümleler.
