A
A
A
TG - 1
- Aşağıda bir kara ekosistemine ait besin zincirinde yer alan canlılar verilmiştir.
Şema:
- X → Y → Z → T
- X → K
- Y → K
- Z → K
- T ↔ K
etçil
Bu besin zincirinde yer alan canlılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) X canlısı I. trofik düzeyde bulunur.
B) Y canlısı, X canlısının avcısıdır.
C) Z canlısı herbivor beslenir.
D) T canlısında biyolojik birikim en fazladır.
E) K canlısı kesinlikle prokaryot hücreye sahiptir.
Genel açıklama:
Görsel, bir test kitabından biyoloji alanında çoktan seçmeli bir sorudur; kara ekosisteminde besin zinciri, trofik düzeyler, av–avcı ilişkisi, herbivor/etçil kavramları, biyolojik birikim ve prokaryot hücre konularını içerir.
Resimdeki soruyu önce okuyup sonra adım adım çözelim.
1. Sorunun metni (özet)
Üstte bir kara ekosistemine ait besin zinciri var:
- En üstte: X, Y, Z, T (hepsi oklarla K’ya bağlanmış)
- Altta: K
Yani X, Y, Z, T canlılarının hepsi K tarafından yeniyor.
Altında soru var:
Bu besin zincirinde yer alan canlılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Şıklardan bir kısmı okunabiliyor, en alttaki şık net:
- E) K canlısı kesinlikle prokaryot hücreye sahiptir. (Yanına X işareti konmuş, yani yanlış)
Diğer şıklardan biri (senin işaretlediğin) şu:
- D) … canlısında biyolojik birikim en fazladır. (Bunun doğru olduğu işaretlenmiş)
Burada boşlukta hangi canlının yazdığı tam net görünmüyor ama senin cevabın da, doğru işaret de K’yı gösteriyor (D şıkkı daire içine alınmış).
2. Besin zincirini yorumlayalım
Diyagramdan anladığımız:
Yani:
- X, Y, Z, T tüketicidir ve besin basamaklarının üst tarafındadır.
- K ise onların hepsi için ortak av, dolayısıyla bu şemada en üst düzey tüketici (son tüketici / tepe yırtıcı) konumundadır.
Besin zincirlerinde:
- Trofik düzey ilerledikçe (yukarı doğru çıktıkça),
- Zehirli maddelerin (ağır metaller, tarım ilaçları vs.) ve bazı kirleticilerin yoğunluğu artar.
- Buna biyolojik birikim (biyomagnifikasyon) denir.
- Bu yüzden en üstteki canlıda biyolojik birikim en fazladır.
Bu zincirde en üstte K olduğuna göre, biyolojik birikim K’de en fazladır.
3. Doğru cevap
Bu bilgilerden yola çıkarak:
- Doğru ifade:
“K canlısında biyolojik birikim en fazladır.”
Yani senin daire içine aldığın D şıkkı doğrudur.
“Kesinlikle prokaryot hücreye sahiptir.” gibi bir ifade ise
- Ne bitki, ne hayvan, ne mantar, ne de diğer ökaryotlar için kesin söylenemez;
- Ayrıca besin zinciri diyagramı hücre tipini göstermez.
Bu yüzden E şıkkı yanlış.
İstersen bir sonraki mesajda tüm şıkları tek tek (A, B, C, D, E) üzerinden geçip, neden yanlış / neden doğru olduklarını tek tek açıklayabilirim.
