Önce soruyu yazıyla netleştireyim, sonra çözelim.
Resimdeki soru (10. soru):
24₁₁ Sc²⁺ iyonu ile ilgili,
I. Elektron dizilimi 4s^2 ile sonlanır.
II. l = 0 kuantum sayısına sahip 7 elektron içerir.
III. ^{40}_{20}Ca atomu ile izoelektroniktir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
1. Ön bilgi: Sc ve Sc²⁺ elektron dizilimi
Skandiyum: ^{45}_{21}Sc (atom numarası Z = 21)
Nötr Sc elektron dizilimi:
1s^2\; 2s^2\; 2p^6\; 3s^2\; 3p^6\; 4s^2\; 3d^1 (toplam 21 elektron)
Sc^{2+} iyonu: 2 elektron verir. Önce $4s$’ten elektron gider:
Sc^{2+} : 1s^2\; 2s^2\; 2p^6\; 3s^2\; 3p^6\; 3d^1
(toplam 19 elektron)
2. Önermeleri tek tek inceleyelim
I. “Elektron dizilimi 4s^2 ile sonlanır.”
- Nötr Sc için son orbital 3d^1 değil, yazım sırasına göre 4s^2 ile biter, ama iyon soruluyor.
- Sc^{2+} için dizilim:
... 3p^6\; 3d^1
yani 3d^1 ile sonlanır, 4s orbitali boşalmış olur.
I. ifade yanlış.
II. “$l = 0$ kuantum sayısına sahip 7 elektron içerir.”
l = 0 → s orbitalleri ( s orbitallerinin hepsi l = 0 )
Sc^{2+} diziliminde s orbitalleri:
- 1s^2 → 2 elektron
- 2s^2 → 2 elektron
- 3s^2 → 2 elektron
Toplam: 2 + 2 + 2 = 6 elektron
$l = 0$’a sahip 6 elektron var, 7 değil.
Bu yüzden
II. ifade yanlış.
III. “$^{40}_{20}Ca$ atomu ile izoelektroniktir.”
Ca (kalsiyum) atom numarası Z = 20
Nötr Ca elektron sayısı: 20
Sc^{2+} elektron sayısı: 21 - 2 = 19
- İzoelektronik olmak için elektron sayılarının eşit olması gerekir.
- Biri 19, diğeri 20 elektronlu → eşit değil.
III. ifade de yanlış.
3. Sonuç
Üç ifadenin de tamamı yanlış.
Şıklarda:
- “Hiçbiri” seçeneği yok; verilen şıklardan hiçbiri doğru ifadeyi karşılamıyor.
Bu soru ya:
- yanlış basılmış (hatalı soru)
ya da
- Muhtemelen iyon nötr Sc kabul edilerek (yanlış yorumla) hazırlanmış.
Ancak kimya kurallarına göre Sc^{2+} için yapılan bilimsel değerlendirmeyle:
- Doğru yargı: Hiçbiri doğru değildir.
- Verilen şıklarda doğru cevap yok.
TERİMLER:
İzoelektronik:
Elektron sayıları ve dolayısıyla elektron dizilimleri aynı olan atom veya iyonlar. Örneğin Ne, Na^+, Mg^{2+} birbirleriyle izoelektroniktir (hepsinde 10 elektron vardır).
Kuantum sayısı (l):
Bir orbitalin türünü ( s, p, d, f ) belirleyen kuantum sayısıdır.
- l = 0 \rightarrow s
- l = 1 \rightarrow p
- l = 2 \rightarrow d
- l = 3 \rightarrow f