ATATÜRK’ÜN HAYATI:

AILESI:
*1881’de Selanik’te dogdu.
*Babasi Ali Riza Efendi, annesi Zübeyde Hanim’dir.
*Makbule ve Naciye adinda iki kiz kardesi vardir.
*Babasi Gümrük Memurlugu ve ticaretle ugrasmis, bir süre (1876/77) gönüllü yedek üstegmenlik yapmistir. 1893 yilinda Mustafa 12 yasindayken vefat etmistir.


ÖGRENIM HAYATI:
*Ilk okulu Selanik Semsi Efendi Ilkokulunda bitirdi.
*Ortaokulu Selanik Askeri Rüstiyesi’nde bitirdi. (Burada Matematik ögretmeni tarafindan KEMAL ismini aldi.)
*Liseyi Manastir Askeri Idadisi’nde bitirdi. (1899)
*Yüksek okulu Istanbul Harp Okulu (1902) ve Istanbul Harp Akademisi’nde (1905) tamamladi. 1905 yilinda bu okuldan Kurmay Yüzbasi olarak mezun oldu.

ASKERI HAYATI:

*Ilk Görev yeri Sam’dir. (1905)
*1907’de Selanik’teki 3. Ordu’ya atandi.
*1909’da Istanbul’da çikan 31 Mart Ayaklanmasini bastirmakla görevli Hareket Ordusu içinde görev aldi.
*1911-12’de Trablusgarp’ta Italyanlar ile savasti. Binbasiliga yükseldi.
*1912’de II.Balkan Savasinda Edirne’nin kurtulusunda görev aldi.
*1913-15’te Sofya Askeri Ataseligine atandi. Yarbayliga yükseldi.
*1915’te I. Dünya Savasi’nda Çanakkale Cephesi’nde savasti. Albayliga yükseldi.
*1916’da Mus ve Bitlis’i Ruslardan kurtardi. “Pasa”liga yükseldi.
*1917 ve 18’de Filistin ve Suriye Cephesi’nde görev aldi.

KURTULUS SAVASI DÖNEMI:
*19 Mayis 1919’da Samsun’a çikti.
*22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesini yayinladi.
*7 Temmuz 1919’da askerlik görevinden istifa etti.
*Erzurum Kongresi sonunda 7 Agustos 1919’da Heyet-i Temsiliye Baskani seçildi.
*4 Eylül 1919’da Sivas Kongresini düzenledi. Baskan seçildi.
*Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni kurdu. Baskan seçildi.
*11 Eylül 1919’da sona eren Sivas Kongresi’nin seçtigi Heyet-i Temsiliye’nin baskani oldu.
*20-22 Ekim 1919’da Istanbul Hükümeti’nin temsilcisi Bahriye Naziri Salih Pasa ile Amasya Görüsmesini yapti.
*27 Aralik 1919’da Ankara’ya gelerek burasini milli mücadelenin merkezi yapti.
*12 Ocak 1920’de Osmanli Mebusan Meclisi’nin açilmasini sagladi.
*28 Ocak 1920’de Osmanli Mebusan Meclisi’nde Milli Misak’in kabulünü sagladi.
*23 Nisan 1920’de TBMM’ni açti ve Baskan seçildi.
*5 Agustos 1921’de TBMM tarafindan Baskomutanliga getirildi.
*13 Eylül 1921’de Yunanlilara karsi Sakarya Zaferi’ni kazandi. Bu basarisi üzerine TBMM tarafindan “Gazi” unvani ve “Maresal” rütbesi verildi.
*26 Agustos 1922’de Büyük Taarruz’u baslatti.
*30 Agustos 1922’de Baskomutanlik Meydan Savasi’ni kazandi.
*29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’i ilan etti.

ESERLERI:
· En büyük eseri Türkiye Cumhuriyeti’dir.
· En önemli yazili eseri “Nutuk”tur. Bu eserinde 19 Mayis 1919 –1924 yillari arasindaki olaylari anlatmistir. 1927 yilinda tamamlamistir.
· Vatandas Için Medeni Bilgiler Ders Kitabi
· Geometri Ders Kitabi
· Cumali Ordugahi
· Zabit ve Kumandan ile Hasbihal

KISILIGI ve ÖZELLIKLERI:

*Vatan ve Millet Sevgisi ile Doludur: Atatürk bütün hayati boyunca üzerine aldigi askeri ve idari görevleri bu özelligi ile yerine getirmistir.
*Idealisttir: En büyük ideali Türk kültürünü çagdas medeniyetler seviyesinin üstüne ulastirmaktir.
*Yaraticidir: Karsilastigi sorunlari alisilagelmis önlemlerin disinda daha önceden denenmemis yollarla çözümlerdi.
*Birlestiricidir: O, milli mücadelede degisik kültür ve toplumsal düzeydeki insanlari tek bir amaç etrafinda toplamayi bilmistir.
*Ileri Görüslüdür: Çanakkale Savasinda düsmanin çikartma yapacagi yerleri bilmesi, I.Dünya Savasinda Almanlarin yenilecegini söylemesi, II. Dünya Savasini Almanlarin baslatacagini ve bundan en çok Rusya’nin kazançli çikacagini söylemesi, Rusya’nin dagilacagini söylemesi bu özelligine örnektir.
*Çok Cephelidir: O, askerlikten egitime, ekonomiden kültür ve sanata çok degisik alanlarla ilgilenmis ve eser vermistir.
*Egitimcidir: Harf inkilabini yapmasi, yeni harfleri tanitmak ve ögretmek için yazi tahtasi basinda tüm yurdu dolasmasi Türk Dil ve Tarih Kurumlarini kurmasi,...
*Sabirli ve Disiplinlidir: Düsündügü seyleri yeri ve zamani gelmeden gerçeklestirmezdi.
*Gerçekçidir: Halkina daima dogruyu söylemis, gerçeklestiremeyecegi seyleri vaat etmemistir.
*Akilci ve Mantiklidir: *Güzel Sanatlara Deger Verir:
*Liderdir: *Inkilapçidir:
*Demokratiktir: Kararlarini almadan önce baskalarinin da görüsünü alirdi.
*Mücadelecidir: Zorluklar karsisinda vazgeçmek yerine o zorluklari nasil yenecegini arastirirdi.
*Planlidir: O, yapacagi hiçbir isi sansa birakmamis, önceden planlayarak asama asama gerçeklestirmistir.
*Barisçidir: Asker olmasina ragmen her zaman savasi, en son denenebilecek yol olarak görmüstür.
*Evrenseldir: O sadece Türk milletinin degil tüm dünyanin takdir ettigi ve sevdigi bir liderdir.

KURTULUS SAVASI HAZIRLIK DÖNEMI

KUVA-YI MILLIYE : Mondros Ateskes Ant.’dan sonra baslayan isgallere karsi halkin olusturdugu silahli direnis güçleri.
KUVA-YI MILLIYE’NIN SAGLADIGI YARARLAR:
*Isgalcilere karsi savasarak onlari oyaladi, yipratti.
*Düzenli Ordu’nun kurulmasina kadar zaman kazandirdi.
*Milli bilinci ayakta tuttu.
*Iç ayaklanmalarin bastirilmasini sagladi.
*Balikesir ve Alasehir Kongrelerini düzenlemistir.
ISGALLERE KARS ILK DIRENISLER:
*Ilk Direnis Güney Cephesi’nde Dörtyol’da Fransizlara karsi yapildi.
*Bati Cephesi’nde ilk direnis Izmir’in isgalinden sonra basladi.
*Bati Cephesindeki ilk halk direnisi Ödemis’te yasandi.
*Bati Cephesi’nde düzenli birliklerle yapilan ilk direnis Yarbay Ali Çetinkaya tarafindan Ayvalik’ta yapildi.
MUSTAFA KEMAL’IN SAMSUN’A ÇIKIS AMACI: Milli egemenlige dayali, kayitsiz sartsiz bagimsiz yeni bir Türk Devleti kurmak.
HAVZA GENELGESI (29 MAYIS 1919) : Mustafa Kemal bu genelgeyle isgallerin yurt çapinda protesto mitingleri ile kinanmasini isteyerek, halkin bilinçlenmesini saglamak istemistir.
AMASYA GENELGESI (22 Haziran 1919) : M. Kemal tarafindan hazirlanip, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele tarafindan imzalanmistir.
*Kurtulus savasinin gerekçesi, amaci ve yöntemi belirlenmistir.
*Ilk kez milli egemenlige dayali bir yönetimden bahsetmistir.
*Sivas’ta bir Kongre düzenlenmesi istenmistir.
*Istanbul Hük. Yok sayilarak halk milli mücadeleye çagrilmistir.
***Bu genelgeden sonra M. Kemal Istanbul’a çagrilmistir.***
ERZURUM KONGRESI (23 Temmuz – 7 Agustos 1919) :
*Kongre Kazim Karabekir ile Dogu Anadolu M.H.Cemiyeti ile Trabzon M.H.Cemiyeti tarafindan Dogu Anadolu’nun Ermeni tehdidi altina girme tehlikesi üzerine önlemler almak için toplandi.
*Kongreden önce M. Kemal Istanbul Hük. Tarafindan görevinden alindi, M. Kemal de askerlik mesleginden istifa etti. (7-8 Temmuz 1919)
*Bölgesel bir Kongre olmasina ragmen milli kararlar aldi.
*Manda ve Himaye ilk kez reddedildi.
*Milli sinirlar içinde vatanin bütünlügünden bahsetmistir.
*Ilk kez bir hükümet kurma fikrinden bahsetmistir.
*Dogu Anadolu’daki cemiyetler birlistirilmistir.
*Kongrenin sonunda Heyet-i Temsiliye olusturulmustur.
SIVAS KONGRESI ( 4- 11 Eylül 1919) :
*Istanbul Hük. Ve Itilaf Dv. Kongreyi önlemek istemis ama basaramamislardir.
*Erzurum Kongresi kararlari aynen alinarak millilestirilmistir.
*Tüm milli cemiyetler birlestirilmistir (Anadolu ve Rumeli M.H.C.)
*Irade-i Milliye adiyla bir gazete çikarilmasina karar verilmistir.
*Mustafa Kemal Milli bir lider olmustur.
*Heyet-i Temsiliye’nin üye sayisi ve yetkileri genisletilmistir.
*Mebusan Meclisi’nin açilmasi istenmistir.
*Kongre sonunda Istanbul Hük. Ile iliskiler kesilmistir.
AMASYA GÖRÜSMESI (20-22 Eylül 1919):
*Damat Ferit Pasa Hükümetinin düsmesi ve yerine kurulan Ali Riza Pasa Hükümetinin Temsil Heyeti ile iyi iliskiler kurmak istemesi üzerine yapildi.
*Görüsme Istanbul Hük. Temsilcisi Salih Pasa ile Temsil Heyeti Baskani Mustafa Kemal arasinda yapildi.
*Görüsmede alinan kararlardan tek uygulanan maddesi Istanbul’daki Osmanli Mebusan Meclisi’nin açilmasi olmustur.
*Görüsme, Istanbul Hükümetinin Temsil Heyeti’nin varligini resmen ve hukuken tanimasi açisindan önemlidir.
TEMSIL HEYETI’NIN ANKARA’YA GELMESI (27 Aralik 1919) :
*Mustafa Kemal’in Ankara’ya gelmesine yol açan olay, Istanbul’da açilan Mebusan Meclisi çalismalarini daha yakindan takip etmektir.
*Ankara’nin merkez seçilmesinin diger sebepleri, güvenli olusu, haberlesme ve ulasim imkanlarina sahip olusu, Bati Cephesine yakinligidir.
MISAK-I MILLI ( 28 Ocak 1920) :
*Osmanli Mebusan Meclisinde Felah-i Vatan Gurubunun önergesyile kabul edildi.
*Misak-i Milli, vatanin sinirlarini çizen ve bu vatan içinde bölünmeye kabul etmeyen, Türk vatandaslarinin haklarini belirleyip hangi sartlarla bir baris anlasmasi yapilacaginini belirleyen bir belgedir.
*Misak-i Milli ile Kapitülasyonlar reddedilmistir.
*Misak-i Milli, Erzurum ve Sivas Kongresi kararlarini Osmanli Mebusan Meclisi’ne de kabul ettirmistir.
*Misak-i milli kararlari sonucu Itilaf Devletleri Ist.’u isgal etmistir (16 Mart 1920).
TÜRKIYE BÜYÜK MILLET MECLISI’NIN AÇILISI (23 Nisan 1920):
*Istanbul’un isgali ve Mebusan Meclisi’nin kapatilmasi gerekçesi ile açilmistir.
*TBMM’nin açilmasi ile yeni Türk Devleti kurulmustur.
*Mustafa Kemal Baskan seçilmistir.
*Ülkedeki en büyük gücün TBMM oldugu kararlastirilmistir.
*Yasama ve Yürütme yetkisini üzerinde toplamistir.
*Meclisin geçici olmadigi vurgulanmistir.
*Kendi içinden bir Hükümet olusturmustur. TBMM Baskani ayni zamanda Hükümetin de baskanidir.
*TBMM’nin açilmasi ile Temsil Heyeti’nin görevi sona ermistir.
*TBMM’nin açilmasi ile milli irade saglanmistir.
TBMM HÜKÜMETINE KARSI AYAKLANMALAR:
NEDENLERI:
*Istanbul Hük.nin Mustafa Kemal ve TBMM aleyhine Seyhülislamdan aldigi fetva
*Istanbul Hükümetinin Mustafa Kemal’i idamla yargilamasi
*Istanbul Hük.nin M. Kemal ve TBMM hakkindaki karalama kampanyasi
*Itilaf Devletlerinin TBMM’yi çikarlarina uygun bulmamasi
*Azinliklarin vatani parçalama gayretleri
*Bazi Kuvayi Milliye birliklerinin Düzenli Orduya katilmak istemeyisi
*Milli mücadele aleyhindeki kisilerin varligi ve çalismalari.
A-Istanbul Hükümetinin Dogrudan Çikardigi Ayaklanmalar: Anzavur Ayaklanmasi ve Kuvayi Inzibatiye (Halifelik Ordusu) Ayaklanmasi
B-Kiskirtma Sonucu Çikan Ayaklanmalar: Bolu, Düzce, Hendek, Adapazari Ayaklanmasi, Yozgat, Afyon, Konya, Urfa (Milli Asireti) ayaklanmalari.
C-Azinlik Ayaklanmalari: Pontusçu Rumlarin Karadeniz Bölgesinde, Ermenilerin Adana çevresinde çikardigi ayaklanmalardir.
D-Kuva-yi Milliye Ayaklanmalari: Düzenli Orduya katilmak istemeyen Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe’nin çikardigi ayaklanmalardir.
ALINAN ÖNLEMLER VE BASTIRILISI:
*Istanbul Hükümeti ile iliskiler kesildi.
*Hiyanet-i Vataniye Kanunu çikarildi.
*Istiklal Mahkemeleri kuruldu.
*Ankara Müftüsü Rifat Börekçi’den Milli Mücadele lehine fetva alindi.
*Kuvayi Milliye Birliklerinden yararlanildi. Düzenli Orduya geçis hizlandirildi.
*Kamuoyunu dogru bilgilendirmek için Anadolu Ajansi kuruldu.
AYAKLANMALARIN SONUÇLARI:
*Kurtulus Savasi uzadi, Milli mücadelenin kazanilmasi gecikti.
*Yunanlilar Anadolu’da ilerleme firsati buldular
*Kardes kani dökülmesine sebep oldu.
*Ayaklanmalarin bastirilmasi ile TBMM’nin gücü ve otoritesi artmistir.

TÜRK INKILABI

SIYASAL ALANDA INKILAPLAR:
1- Saltanatin Kaldirilmasi: 1 Kasim 1922
*Lozan Anlasmasi görüsmelerine TBMM Hükümetinin yani sira Istanbul Hükümetinin de çagrilmasi ve Ist. Hük.nin bunu kabul etmesi, saltanatin kaldirilmasini çabuklastirdi.
*TBMM’nin kabul ettigi “Milli Egemenlik “ ilkesi geregince de Saltanatin kaldirilmasi gerekiyordu.
*Saltanatin kaldirilmasi ile Osmanli Devleti hukuken sona ermis, milli egemenlik yolunda büyük bir adim atilmistir.
2- Cumhuriyetin Ilani: 29 Ekim 1923
*TBMM’nin “Hakimiyet kayitsiz sartsiz milletindir” ilkesini kabul etmesi ve bu ilkenin ancak Cumhuriyet ile gerçeklesebilecegi düsüncesi Cumhuriyetin ilaninin yasal gerekçesini olusturur.
*Cumhuriyet’in Ilanini Gerektiren Diger Sebepler Sunlardir:
*Devletin bir adinin ve yönetim seklinin olmamasi,
*Devlet Baskani makaminin bulunmamasi
*Meclis Hükümeti sistemindeki aksakliklar.
Cumhuriyet’in Ilaniyla Çözülen Sorunlar:
*Devletin adi ve yönetim sekli belirlendi.
*Baska yönetim sekli tartismalarina son verildi.
*Devlet Baskanligi sorunu çözümlendi.
*Hükümet kurma sekli degistirildi.(Kabine Sistemi)
NOT: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaskani Mustafa Kemal; ilk Basbakani Ismet Pasa olmustur.
3- Halifeligin Kaldirilmasi: 3 Mart 1924
Son Halife Abdülmecit Efendi’nin yetkilerini asmasi, yapilacak olan inkilaplarin önünde Halifeligin bir engel olarak görülmesi, kaldirilmasini gerekli kilmistir.
*Halifeligin kaldirilmasi ile Türkiye Cumhuriyeti’nin laik düzene geçmesindeki en büyük engel kalkmistir.
4-Türkiye’nin Yeniden Idari Teskilatlandirilmasi: 1921 ve 1924 anayasalari ile Türkiye idari yönden il-ilçe-bucak-köy birimlerine ayrildi. Böylece devlet hizmetlerinin ülkenin her yerine dengeli ulasmasi saglandi.
*13 Ekim 1923’te Ankara Baskent yapildi. Türkiye’nin merkezinde olmasi, askeri ve cografi yönden uygunlugu ve Istanbul’un Osmanli Devleti’ni çagristirmasi Ankara’nin Baskent olmasini gerektirmistir.
5- Çok Partili Rejim Denemeleri:
*Türkiye’nin ilk siyasi partisi Cumhuriyet Halk Firkasi’dir.(1923)
*Türkiye’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi’dir. (1924) Seyh Sait Isyani ile ilgisi görüldügünden 1925 yilinda kapatilmistir.
*Atatürk döneminde kurulan son parti Fethi Okyar tarafindan Atatürk’ün istegiyle kurulan Serbest Firka’dir (1930) Parti ayni yil Cumhuriyet karsitlarinin partiyi ele geçirmesi tehlikesi karsisinda kapatilmistir.
Çok Partili Hayatin Basarisiz olmasina Neden Olan Olaylar:
*Seyh Sait (Dogu) Isyani: 1925: Bu isyanin bastirilmasi için Hükümet degistirilmis, Takrir-i Sükun Kanunu çikarilmis ve Istiklal Mahkemeleri kurulmustur.
*Mustafa Kemal’e Suikast Girisimi: 1925
*Menemen Olayi: 1930

HUKUK ALANINDA INKILAPLAR

1- Anayasanin Kabulü: Yeni Türk Devletinin ilk anayasasi 20 Ocak 1921’de kabul edildi. Bu anayasanin temel özelligi yasama ve yürütme yetkilerini TBMM’ne vermesidir. Devletin sekli ve insan haklari ile ilgili bölüm yoktur.
*Cumhuriyetin ilanindan sonra degisen sartlara göre ve eski anayasanin eksikliklerini tamamlamak için 20. 04.1924’te yeni anayasa kabul edildi.
2- Türk Medeni Kanunu: Eski medeni kanun olan “Mecelle”nin yetersizligi ve çagin gereklerine uymamasi üzerine Isviçre Medeni Kanunu esas alinarak 1926 yilinda kabul edildi.Yeni Medeni Kanun ile özellikle kadinlara yeni haklar saglandi. Kadin-erkek esitligi saglandi.
3- Diger Kanunlar: Hukuk sistemimiz laik kurallara göre yeniden düzenlenerek, yeni Ticaret, Borçlar ve Ceza kanunlari yayinlandi.

EGITIM ve KÜLTÜR ALANINDA INKILAPLAR
*3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi. Böylece ülke çapindaki okullar Milli Egitim Bakanligina baglandi, ögretim sistemindeki çesitlilikler giderildi, laiklestirildi.
*1926 yilinda Maarif Teskilati Hakkinda Kanun çikarildi. Böylece laik sisteme uygun ilk ve ortaögretim programlari belirlendi.
*1927’de karma egitime geçildi
*1 Kasim 1928’de yeni Türk harfleri kabul edildi.
*24 Kasim 1928’de Atatürk “Basögretmen” ilan edildi.
*1931 yilinda Türk tarih Kurumu kuruldu.
*1932 yilinda Türk Dil Kurumu kuruldu.

TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN INKILAPLAR
*30 Kasim 1925’te tekke, türbe ve zaviyeler kapatildi.
*25 Kasim 1925’te Kiyafet Inkilabi baslatildi.
*1 Ocak 1926’dan itibaren Miladi Takvime geçildi.
*1928 yilinda milletlerarasi rakamlar kabul edildi.
*1931’de milletlerarasi agirlik ve uzunluk ölçüleri kabul edildi.
*21 Haziran 1934’te Soyadi Kanunu çikarildi.
*1934’te dini giysilerin sadece din adamlarinca giyilmesi hakkinda yasal düzenleme yapildi.
*1930’da kadinlara Belediye Seçimlerine katilma hakki verildi.
*1933’te kadinlara Muhtarlik Seçimlerine katilma hakki verildi.
*1934’te kadinlara Milletvekili Seçimlerine katilma hakki verildi.

EKONOMI ALANDA YAPILAN INKILAPLAR
*17 Subat 1923’te Izmir Iktisat Kongresi düzenlendi. Bu kongreyle Milli Ekonominin temelleri atildi.
*1925’te Asar Vergisi kaldirildi ve çiftçiler rahatlatildi.
*Tarim Kredi Kooperatifleri kuruldu, Kooperatifçilik ve tarimda makinelesme özendirildi.
*Ilk özel banka olan Is Bankasi 1924 yilinda kuruldu.
*1 Temmuz 1926’da Kabotaj Kanunu kabul edildi. Böylece limanlarimiz arasinda gemi isletme hakki Türklere geçti.
*1927 yilinda Tesvik-i Sanayi Kanunu kabul edildi.
*1930 yilinda Merkez Bankasi kuruldu.
*1933’te Sümerbank kuruldu.
*1934’ten itibaren Bes Yillik Kalkinma Programi uygulandi.
*Madenlerimizi daha iyi isletebilmek için Etibank ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü kuruldu.
*1939’da Karabük Demir Çelik Fabrikasi kuruldu.
*Demiryollari millilestirildi ve yurt çapina yayginlastirildi.

TÜRK ORDUSU ve MILLI SAVUNMA
*Türk Ordusunun temeli M.Ö.209 yilinda Büyük Hun Hakani olan Mete Han’a kadar uzanir.*Türk Silahli Kuvvetleri bugünkü yapilanmasini 1949’da tamamlamistir.
*Türk Ordusunun asil görevi Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik iç ve dis tehditlere karsi koymak, Atatürk ilkelerini savunmaktir.
*TSK’nin ihtiyaçlarini karsilamak, vatandaslarin askerlik ile ilgili islemlerini yürütmek Milli Savunma Bakanligi’nin görevidir.

TÜRKIYE CUMHURIYETI’NIN DIS SIYASETI
Atatürk Döneminde Çözülen Sorunlar:
*Musul Sorunu: Lozan Anlasmasi’nda belirlenemeyen Türk-Irak siniri, Ingiltere ile yapilan görüsmelerle çözümlenemeyince sorun Milletler Cemiyeti’nin hakemligine birakildi. 5 Haziran 1926’da Ingiltere ile Türkiye arasinda imzalanan Ankara Anlasmasi ile Musul disarida kalmak üzere (aleyhimize) bugünkü Türk-Irak siniri çizildi.
*Bogazlar Sorunu: Lozan Anlasmasi’nda Bogazlar, Türkiye’nin baskanligini yaptigi bir Komisyona birakilmisti. Bu, Türkiye’nin milli egemenligini ve güvenligini tehlikeye düsürüyordu. 1930’larda Almanya, Italya ve Japonya’nin hizla silahlanmasi ve dünyanin yeni bir savasa hazirlanmasi üzerine Türkiye Komisyon ülkelerini Bogazlarin durumunu görüsmek üzere toplantiya çagirdi. 20 Temmuz 1936’da imzalanan Montrö Sözlesmesi ile Bogazlarin egemenligi ve denetimi Türkiye’ye geçti. Türkiye’nin Bogazlari silahlandirmasi kabul edildi.
*Hatay Sorunu: Hatay, 1921 yilinda Fransa ile yapilan Ankara Anlasmasi ile topraklarimiz disinda kalmis, Lozan Anl.da bu durum degismemisti. 1930’larda Fransa’nin Suriye Mandasini birakmak istemesi üzerine Hatay konusu yeniden güncellesti. Hatay 1938’de bagimsiz devlet oldu, 1939’da Türkiye’ye katildi.
Atatürk Döneminde Kurulan Birlikler:
*Balkan Antanti: Almanya ve Italya’nin hizla silahlanmasi ve Balkanlara dogru yayilmaci politika izlemesi üzerine Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasinda 9 Subat 1934’te kuruldu.
*Sadabat Pakti: Italya’nin Ortadogu’daki yayilmaci politikasi üzerine Türkiye, Iran, Irak ve Afganistan arasinda 8 Temmuz 1937’de kuruldu.

ATATÜRKÇÜLÜK
Türk milletini tam bagimsizliga, huzur ve refaha, Türk kültürünü çagdas uygarlik düzeyine çikarmayi amaçlayan, temelleri Atatürk tarafindan belirlenen fikir ve ilkelere Atatürkçülük denir.
ATATÜRK ILKELERI
*Cumhuriyetçilik: Egemenligin millete ait olmasini ve halkin yönetime katilmasini öngören ilkedir.
*Milliyetçilik: Türk milletini içtenlikle severek yüceltmeyi öngörür.
*Halkçilik: Halkin kanun önünde esitligini ve hiçbir sinifa ve zümreye ayricalik taninmamasini öngören ilkedir.
*Devletçilik: Özel sektörün yeterli olmadigi durumlarda devletin ekonomik hayata atilmasini öngören ilkedir.
*Laiklik: Din ve devlet islerinin birbirinden ayrilarak, din ve vicdan hürriyetinin devlet güvencesine altina alinmasini öngören ilkedir.
*Inkilapçilik: Atatürk ilke ve inkilaplarini benimseyip koruyarak devamliligini saglamayi öngören ilkedir.
ATATÜRK ILKELERININ ORTAK ÖZELLIKLERI:
*Türk toplumunun ihtiyaçlarindan dogmustur.
*Atatürk ilkeleri kendi içinde bir bütündür.
*Akla ve mantiga uygundur. *Gerçekçi, uyumlu ve tutarlidir.