23 Mart '17,Perşembe
Üyelikİş İlanları
Yardım
  Fen Bilimleri BK Anasayfa Soru Sor Ders Yaz İpucu Yaz Örnek Uyg. Yaz Öneri Yaz
Favorilerime Ekle!
   
     Astronomi ve Uzay  > Dersler Astronomi ve Uzay Puanınız: 0 kp

Konu:
Soru Başlığınız:
Sorunuz:
Derecesi:
 

 

 

Geriye dönmek için tıklayın! Sayfayı yenilemek için tıklayın!
Yazan: aldeberan_03 Puan : 30 kp 24 Aralık '05 14:33  
 
YILDIZLARIN PARLAKLIK SİSTEMİ
Gökyüzündeki yıldızlar, hem gerçek parlaklıklarına hem de bize yakınlıklarına bağlı olarak parlak ya da sönük görünürler. Yıldızların parlaklığını ifade edebilmek için "kadir" birimi kullanılır. Sayma ve ölçme değerleri, mantıksal olarak, genellikle sayılan ya da ölçülen değer arttıkça artar; ölçülen azaldıkça azalır. Kadirde, bunun tam tersi olarak, ölçülen değer attıkça azalır; ölçülen değer azaldıkça artar. Bu sistemin temeli, çok eskilere, M.Ö. 120’li yıllara dayanır. Bu yıllarda, Yunan gökbilimci Hipparcus, oluşturduğu yıldız kataloğundaki yıldızları basit bir sistemle sınıflandırdı. Bu sınıflandırmaya göre, en parlak yıldızlar 1 kadir, en sönük olanlarsa 6 kadirdi.
M.S. 140’lı yıllarda, Claudius Ptolemy, bu sistemi biraz daha genişletti. Aynı sınıfa giren fakat birbirinden biraz daha farklı parlaklıklardaki yıldızları da birbirinden ayırabilmek için, örneğin, 2 kadir ile 3 kadir arasındaki bir yıldızı tanımlarken, "2. kadirden daha sönük" ya da "3. kadirden daha parlak" gibi ifadeler kullandı. Yıldızların 1 kadirden 6 kadire kadar sınıflandırıldığı bu sistem, Ptolemy’den sonra 1400 yıl daha sorunsuz olarak kullanıldı.
Teleskopu gökyüzüne çeviren ilk insan olan Galileo, Ptolemy’nin 6 kadir sınırını aşan yıldızlar olduğunu keşfetti. Böylece, o zamana değin 6 kadirle sınırlı olan yıldız parlaklıkları, artık bu sınırı aşmıştı. Teleskoplar geliştikçe, gökbilimciler bu sınırı daha da öteye götürdüler.
Günümüzde, 5 cm çaplı ortalama bir dürbünle yaklaşık 9 kadir parlaklıktaki yıldızları, amatörlerin yaygın olarak kullandığı 15 cm çaplı bir teleskoptan 13 kadir parlaklıktaki yıldızları görebiliyoruz. İnsanoğlunun ulaşabildiği sınırsa, Hubble Uzay Teleskopu’nun görebildiği yaklaşık 30 kadir parlaklıktır.
19. yüzyılın ortalarında, gökbilimciler artık bu sistemi bir ölçeğe yerleştirmenin gereğini duymaya başladılar. Oxford’lu gökbilimci Norman Pogson, bir kadir olan bir yıldızın parlaklığının altı kadir olan bir yıldızın parlaklığının yaklaşık 100 katı olduğunu belirledi. Bu basit oran 1’e 100 öteki gökbilimcilerce de benimsendi. Buna göre, 5√100’lük artış, (yaklaşık 2,512) iki kadir arasındaki parlaklık farkına eşittir.
Sonuç olarak ortaya çıkan logaritmik bir ölçektir. Tam olarak öyle olmasa da duyularımız yaklaşık olarak, algılamada logaritmik olarak işler. Bu da otomatik olarak neden ortaya logaritmik bir ölçeğin çıktığını açıklıyor.
Yıldız parlaklıkları bir ölçeğe oturtulduklarında, yeni bir problem ortaya çıktı. Bazı bir kadirlik yıldızlar gerçekte ötekilerden oldukça parlaktı. Buna da bir çözüm bulundu. Gökbilimciler, çıplak gözün göremediği sönük yıldızlar için ölçeği nasıl genişlettilerse, parlak yıldızlar için de onlara birden küçük değerler vererek ters yönde genişlettiler.
Vega, Arcturus, Capella ve Rigel gibi yıldızlar 0 kadir parlaklığa yerleştirildiler. Daha da parlak gökcisimleri için, ölçek daha da genişletilerek, (–) değerler aldı. Örneğin gökyüzünün en parlak yıldızı Akyıldız –1,5, Venüs en parlak durumundayken –4,4, dolunay 12,5, Güneş –26,7 kadir parlaklıktadır.
19. yüzyılda, yıldızların parlaklılarını fotoğraf çekerek ölçmek isteyen gökbilimciler, bir sürprizle karşılaştılar. Göze aynı parlaklıkta görünen yıldızlar, filmin üzerinde farklı parlaklıklarda görünüyorlardı. Bunun nedeni, fotoğraf filminin göze oranla mavi ışığa daha duyarlı olmasıydı. Bunun üzerine ortaya yeni bir ölçek çıktı: Fotoğrafik parlaklık (mp). Daha önceki parlaklıksa "görünür parlaklık (mv)" olarak değiştirildi.
Bu aslında çok önemli bir keşif oldu. Çünkü, görünür ve mavi renklerdeki parlaklıkların farkı, yıldızın renginin, dolayısıyla da sıcaklığının belirlenmesine olanak tanıyordu. Günümüzde, bu ölçümler, değişik renklerde filtreler kullanılarak yapılıyor. En çok kullanılan filtreler morötesi (U), mavi (B) ve görünür (V) dalgaboylarını geçiren filtrelerdir. B-V, bir yıldızın sıcaklık endeksini verir. Eğer bu değer küçükse yıldız sıcak, büyükse soğuktur. Sarı bir yıldız olan Güneş’in renk endeksi 0,63, turuncu bir yıldız olan Betelgeuse’un renk endeksiyse 1,85’tir.
Bir cismin tüm dalgaboylarındaki parlaklığınaysa bolometrik parlaklık denir. Bolometrik terimi, bolometre olarak adlandırılan ve bir cismin yaydığı toplam ışımayı ölçen bir aygıttan kaynaklanmıştır.
Görünen ve Gerçek
Yukarıda anlattıklarımızın tümü, doğal olarak yerdeki bir gözlemcinin gözlemlerine dayanıyor. Yazının başında da değindiğimiz gibi, her yıldız bize farklı uzaklıktadır. Bu nedenle, onların görünür parlaklıları, aslında gerçek parlaklılarını pek yansıtmıyor.
Yıldızların birbirlerine göre gerçek parlaklıklarını ifade edebilmek için gökbilimciler yeni bir ölçek oluşturdular: “Mutlak parlaklık, M” ölçeği. Bir yıldızın mutlak parlaklığı, onun gözlemciye 10 parsek (1 parsek = 3,26 ışık yılı) uzaklıkta olduğu varsayılarak hesaplanır.
Eğer 10 parsek uzaktan baksaydık Güneş bize 4,45 kadir parlaklıkta görünecekti. Avcı Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı olan Rigel’e aynı uzaklıktan baksaydık onu –8. kadir parlaklıkta görecektik.
Kuyrukluyıldızlar ve asteroidler için mutlak parlaklık tanımlaması daha farklıdır. Bir kuyrukluyıldızın ya da asteroidin mutlak parlaklığı, Güneş’teki bir gözlemcinin, cismi bir astronomi birimi (Dünya ile Güneş arasındaki uzaklık, 150 milyon km) uzaktan baktığında gördüğü parlaklıktır.

 



Sn ,
bu dersi değerlendirin!

 
Sn ,
şikayetinizi bildirin!

 
Konu: Astronomi ve Uzay 447 kişi okuyup oyladı: -   
Onay Bekleyen Cevaplar VarCevaplanmış...
    Cevap Bekleyen Sorular : Çöz Kazan ... Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... kolaysa bulun ben nurbey uzay çocuğu 250    nurbey
n/Y kesrinin N/H çarpımının uzayın eninden ne kadar azdır???????????????????????????????????????????????????????????????????????.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... uzaya 250    mete92
uzaya kaç tane adam gitti(hayvan degil)? ve ? hangi ülkeden gittiler?.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... gelin bulun 250    nurbey
güneşin 4+5% sinin 2&3%sinin kare kökünün artı 56712890 katının 678 bölümünün %2 si kaçtır?(bilene büyük süpriz ödül).....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... karşılaştırma 250    adısoyadı
bruno,galileo,brahe,kepler,kopernik gibi astronomiye katkı sağlayan bilim insanlarının çalışmalarını çağdaşı olan türk-islam bil.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
5-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... :):):):) 250    kutaygs
SAMANYOLU HANGİ GRUPTA YER ALIR ??????????????????????.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
6-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... ÇOK KOLAY 250    kutaygs
HANGİ LEVHA OKA BENZEYEN BİR ŞEKİLDEDİR ????????????????????.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
7-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... uzay 250    kutaygs
yoğunluğu en az olan gezegen hangisidir ?.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
8-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Andromeda Galaksisi hakkında Acil! 250    iLLeGaLTM
Merhabalar

Andremoda galaksisinin tutulduğunu duydum.
Fakat böyle bir olayın olması mantıksız geldi.
Bu galaksinin tutulmas.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
9-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... aydan getirilen taş 250    almina00
aydan getirilen taşın modeli ve onun hakkındaki bütün bilgileri verirseniz cok sevinirim şimdiden tesekkür ederim.............
Bölüm: Astronomi ve Uzay
10-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... aydan getirilen taş 250    almina00
aydan getirilen taşın üzerindeki bakterilerin dünyadaki bakterilerle akrabalıgı var mı yok mu???????? LÜTFEN CVPLAYIN BU SORU BN.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
Devamı...
 
    Dersler : Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... BİLİMİN YENİLİKLERİNDE UZAY 10 Voldemord
UZAY

Gökbilimciler, Güneş Sistemi dışında şimdiye kadar gözlenen en küçük gezegeni (dış g.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... uzay 20 inek84
Uzay çok eski dönemlerden beri insanların büyük ilgisini çekmiş, sonu olup olmadığı; varsa, sınırlarının nereye kadar uzandığı b.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... TELESKOPUNUZU SEÇERKEN 50 aldeberan_03
TELESKOPUNUZU SEÇERKEN
Eğer bir teleskop ya da dürbün almayı düşünüyorsak, onları önce t.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... YILDIZLARIN PARLAKLIK SİSTEMİ 30 aldeberan_03
YILDIZLARIN PARLAKLIK SİSTEMİ
Gökyüzündeki yıldızlar, hem gerçek parlaklıklarına hem de bize yakın.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
5-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... GÖKYÜZÜ KOORDİNATLAR 30 aldeberan_03
GÖKYÜZÜ KOORDİNATLARI
Yeryüzü üzerinde bir bölgeyi tanımlarken, onun coğrafi koordinatlar.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
6-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Akanyıldızlar(Meteorlar) 50 aldeberan_03
GİRİŞ

Başımızı kaldırıp gökyüzüne baktığımızda ve merak etmeye başladığımızda artık amatör astronom (gökbilimci).....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
7-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... kuyruklu yıldızın yapısı 45 sokulu
NÜVE: Nisbeten katı ve stabil olan çekirdek, Su buzu ve diğer donmuş gazlar ve az miktarda kozmik toz ve diğer katı cisimlerden .....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
8-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... UZAY TEKNOLOJİSİNDEKİ GELİŞMELER 45 PORTY
UZAY TEKNOLOJİSİNDEKİ SON GELİŞMELER

NASA uzay mekiklerinde hata çıktı:
NASA’nın insanlı uzay araçlarından bazılarında üreti.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
9-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Güneş Sistemi 75 reception
GÜNEŞ SİSTEMİMİZ
Güneş Sistemi, Güneş adını vermiş olduğumuz bir yıldız , bu yıldızın çevresindeki belirli yörüngelerde.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
10-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... ayın dünya üzendeki etkileri 15 nizameddin
ayın dünyamız üzerindeki etkileri.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
Devamı...
 
    İpuçları : Puan Kullanıcı 
1-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... karadelikler 10 astrohalil
Öncelikle karadeli?in ne oldu?unu açyklamaya çaly?ayym.Ya?amlaryny bitiren gezegenler bir süre sonra süper nova denen bir patlam.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
2-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... yıldazlar ne kadar yaşar 20 targigrades

Yıldızların Yaşam Süreleri
Yıldızlar yaşamın gelişebilmesi için yeterince uzun yaşamalıdırlar.
Yıldız
Kütle (Mgüneş)
Ya.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
3-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... Türk Nasa'sı kuruluyor ayrıntılı bilgi için tıklay 15 Samurai_133
Türk NASA’sı kuruluyor
Hava Kuvvetleri Komutanlığı Türk Uzay Kurumu’nun kurulması için girişim başlattı.

Hava Kuvvetleri Ko.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
4-  Ayrıntılı bilgi için tıklayın... 5 Gezegen ile Ay 15 plasma
5 Gezegen ile Ay

Günbatımlarından sonra batı gökyüzünde çıplak gözle görülebilen 5 gezegen dizilmeye başladı. Merkür.....
Bölüm: Astronomi ve Uzay
Devamı...
 


Anasayfa  |   Üye Giriş  |   Üye Kayıt  |   Bilişim Teknolojisi  |   Bilim & Kültür  |   İş & Meslek  |   Yaşam & İnsan  |   Yardım
Sponsorluk  |   Reklam  |   İletişim


 © Copyright 1999 - İNOPSİS ®
sorucevap.com, bir İNOPSİS Endüstriyel Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti. ® hizmetidir.


Güvenli İnternet'i Desktekliyoruz
Yasal Uyarı: Sorucevap.com internet sitesinde yayınlanan yazıların tüm hakları İNOPSİS Endüstriyel Yazılım Hizmetlerine aittir. Kaynak gösterilerek dahi içeriğin tamamı yazılı izin alınmaksızın kullanılamaz. Sadece alıntı yapılan yazıların bir bölümü, alıntı yapılan yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.